Brussels siết chặt quy định về thép — một chương mới trong chính sách công nghiệp châu Âu đối với Trung Quốc

Brussels – 01.07.2026: Liên minh châu Âu đã từ ngày 1/7 đưa vào hiệu lực một khung quy định mới, siết chặt đáng kể điều kiện nhập khẩu đối với các sản phẩm thép. Nội dung chính: hạn ngạch nhập khẩu miễn thuế bị giảm mạnh và đối với lượng nhập khẩu vượt hạn ngạch sẽ áp mức thuế lên tới 50%. Cụ thể, các cuộc đàm phán bao gồm việc giảm khối lượng miễn thuế hàng năm xuống khoảng 18,3 triệu tấn và tăng gấp đôi mức thuế vượt hạn ngạch lên 50% cho 26 nhóm sản phẩm — một bước đi mà Nghị viện và Hội đồng đã thông qua trong những tháng gần đây.

Brussels coi biện pháp này là phản ứng đối với tình trạng dư công suất toàn cầu có tính cấu trúc, các hành vi bán phá giá và nhu cầu phải bảo tồn nền tảng công nghiệp châu Âu để phục vụ chuyển đổi xanh và số hóa. Quy định mới còn bao gồm các kiểm tra xuất xứ nghiêm ngặt hơn và một cơ chế để giám sát dòng thương mại và, nếu cần, thực hiện các điều chỉnh. Ủy ban châu Âu tiến hành đàm phán theo quy tắc WTO (Điều XXVIII) để thông báo cho các đối tác thương mại về việc phân bổ hạn ngạch — những cuộc thảo luận trong đó, theo báo cáo từ Brussels, đặc biệt đề cập tới lợi ích của các nước thứ ba như Vương quốc Anh, Thụy Sĩ và Ukraine.

Quyết định này đúng hướng nhằm vào các nhà xuất khẩu Trung Quốc; đại diện Bắc Kinh đã chính thức cảnh báo, họ sẽ “bảo vệ lợi ích chính đáng”. Đồng thời chính sách này là một tín hiệu rõ ràng: châu Âu ngày càng triển khai một chương trình chính sách công nghiệp, trong đó bảo hộ, an ninh nguồn cung và tự chủ chiến lược được đặt lên cao hơn. Đối với ngành công nghiệp ôtô và cơ khí châu Âu, vốn phụ thuộc mạnh vào giá cả và nguồn cung thép, điều này đem lại sự chắc chắn hơn về kế hoạch — tuy nhiên cũng tăng rủi ro thiếu hụt cung ứng và chi phí cao hơn nếu chuỗi cung ứng không được chuyển đổi nhanh chóng.

Song song với đó, các dữ liệu kinh tế gần đây của Trung Quốc cho thấy sức mạnh bất ngờ: các chỉ số quản lý mua hàng (PMI) chính thức và tư nhân gợi ý vào cuối tháng 6 sự trở lại ở mức mở rộng vừa phải (PMI chính thức khoảng 50,3; Caixin/khảo sát tư nhân tương tự), được hỗ trợ bởi các đơn hàng xuất khẩu mạnh, đặc biệt từ các ngành công nghệ cao và AI. Điều này làm thay đổi phép tính địa chính trị: trong khi châu Âu bảo vệ nền sản xuất của mình, năng lực của Bắc Kinh trong việc đáp ứng nhu cầu ở các ngành chiến lược sẽ tiếp tục gia tăng.

Thách thức chính trị đối với Brussels là cân bằng giữa biện pháp bảo hộ và tính mở của thương mại. Về ngắn hạn, sự bảo vệ này củng cố khả năng cạnh tranh của ngành thép châu Âu; nhưng về trung hạn, các phản ứng trả đũa, tranh chấp thương mại hoặc sự gia tăng phân mảnh toàn cầu có thể làm tăng chi phí cho người tiêu dùng và doanh nghiệp. Các nhà quan sát sẽ theo dõi sát sao tốc độ Ủy ban phân bổ hạn ngạch và liệu đàm phán tại WTO có dẫn tới các thỏa hiệp hay không — hoặc liệu bước đi này sẽ mở đầu cho một vòng mới của căng thẳng kinh tế.