Các vụ cháy rừng tàn khốc ở Gironde từ lâu đã trở thành hơn cả một thảm họa nhân đạo và sinh thái. Trong khi lực lượng cứu hỏa và các đội ứng phó vẫn tiếp tục chiến đấu với ngọn lửa, thiệt hại kinh tế tăng lên từng ngày. Các doanh nghiệp đóng cửa, chuỗi cung ứng gián đoạn và du khách vắng mặt đang gây sức ép nặng nề lên nền kinh tế khu vực. Đặc biệt bị ảnh hưởng là các doanh nghiệp nhỏ và vừa, vốn thường chỉ có nguồn dự trữ tài chính hạn chế.
Theo Bộ Kinh tế Pháp, hơn 13.500 doanh nghiệp đã phải ngừng hoạt động ít nhất là tạm thời. Phòng Công nghiệp và Thương mại Bordeaux Gironde hiện ước tính có khoảng 14.500 cơ sở bị ảnh hưởng trực tiếp. Nếu tính cả các tác động gián tiếp, có thể tới 40.000 doanh nghiệp bị hạn chế hoạt động kinh doanh. Ước tính 50.000 người lao động chịu ảnh hưởng từ hậu quả của các vụ cháy. Vì vậy, phòng thương mại đã cùng các tổ chức kinh tế khác thành lập một bộ phận khủng hoảng nhằm hỗ trợ doanh nghiệp về các vấn đề bảo hiểm, đơn xin bồi thường và việc khôi phục hoạt động.
Sơ tán khiến cả các vùng kinh tế đình trệ
Không chỉ các doanh nghiệp ở gần trực tiếp những điểm cháy mới chịu hậu quả. Nhiều cơ sở phải đóng cửa vì nhân viên không còn có thể đến nơi làm việc do sơ tán, phong tỏa đường sá hoặc các khu vực an toàn. Thêm vào đó là mất điện, chuỗi cung ứng bị gián đoạn cũng như khó khăn trong việc cung ứng nguyên liệu và hàng hóa.
Mỗi ngày trôi qua, tổn thất kinh tế lại tăng lên. Đặc biệt trong lĩnh vực dịch vụ, các khoản thất thu nhanh chóng chồng chất. Nhà hàng mất các lượt đặt chỗ và doanh thu trong mùa cao điểm, thực phẩm dễ hỏng phải bị tiêu hủy, trong khi tiền thuê, các khoản vay và chi phí nhân sự vẫn tiếp tục phát sinh. Các doanh nghiệp thủ công cũng nhiều khi không thể thực hiện những đơn hàng đã thỏa thuận, kéo theo thêm gánh nặng tài chính.
Điều này đặc biệt đẩy các doanh nghiệp nhỏ và vừa vào áp lực đáng kể. Họ định hình cơ cấu kinh tế của Gironde và thường không có đủ khoản dự phòng để bù đắp các đợt ngừng hoạt động kéo dài. Chỉ vài tuần không có doanh thu cũng có thể đe dọa sự tồn tại về kinh tế của họ.
Du lịch đánh mất mùa quan trọng nhất
Thảm họa giáng đòn đặc biệt nặng nề vào ngành du lịch quanh Bassin d’Arcachon, Lacanau cũng như dọc bờ Đại Tây Dương. Khách sạn, khu cắm trại, đơn vị cho thuê nhà nghỉ, nhà hàng và các cơ sở giải trí báo cáo nhiều lượt hủy đặt chỗ. Khuyến nghị của chính quyền tỉnh về việc tạm thời tránh đi đến những khu vực bị ảnh hưởng nặng nhất tại Gironde đã càng làm gia tăng tâm lý bất an.
Trong khi đó, du lịch có ý nghĩa kinh tế nổi bật đối với tỉnh. Khoảng 7% sản lượng kinh tế khu vực phụ thuộc trực tiếp hoặc gián tiếp vào du khách. Khoảng 40.000 việc làm gắn liền với ngành này. Thời điểm xảy ra cháy càng làm tình hình thêm trầm trọng, bởi nhiều doanh nghiệp tạo ra phần lớn doanh thu cả năm trong các tháng hè là tháng Bảy và tháng Tám. Những gì mất đi trong giai đoạn này hầu như khó có thể bù đắp về sau.
Đồng thời, các bên phụ trách tại địa phương đang nỗ lực phân biệt rõ tình hình. Họ nhấn mạnh rằng hoàn toàn không phải toàn bộ Gironde đều bị ảnh hưởng. Nhiều vùng trồng nho, thị trấn ven biển và điểm đến du lịch vẫn hoạt động bình thường. Vì thế, việc nhìn nhận chung cả tỉnh như một vùng thảm họa cũng có thể gây hại cho các doanh nghiệp nằm xa những điểm cháy.
Nông nghiệp vật lộn với khói và bất định
Nông nghiệp cũng đang đối mặt với những thách thức lớn. Khói và tro có thể ảnh hưởng đến các cánh đồng rau, vườn cây ăn quả và vườn nho. Tùy theo mức độ ô nhiễm, chất lượng có thể suy giảm hoặc việc thương mại hóa bị hạn chế. Đồng thời, phong tỏa đường sá và sơ tán gây khó khăn cho việc thu hoạch cũng như vận chuyển nông sản.
Người chăn nuôi gia súc đã phải đưa vật nuôi đến nơi an toàn hoặc từ bỏ các bãi chăn thả. Hệ thống tưới tiêu và hạ tầng nông nghiệp tại một số khu vực chỉ có thể sử dụng hạn chế. Hiện vẫn chưa thể đánh giá một cách đầy đủ những tác động dài hạn của các vụ cháy đối với năng suất và chất lượng đất.
Hậu quả kéo dài hàng thập kỷ đối với ngành lâm nghiệp
Thiệt hại đối với ngành lâm nghiệp còn nghiêm trọng hơn. Theo các ước tính hiện có, hơn 42.000 hecta rừng đã bị ngọn lửa bao trùm. Bị ảnh hưởng đặc biệt là những cánh rừng thông rộng lớn của Landes de Gascogne, thuộc một trong những khu rừng kinh tế liền mạch lớn nhất châu Âu.
Với các diện tích rừng bị thiêu rụi, chủ rừng và các cộng đồng địa phương không chỉ mất đi nguồn dự trữ gỗ có giá trị mà còn mất các nguồn thu dài hạn. Thường phải mất nhiều thập kỷ để những cây thông được trồng mới có thể được khai thác về mặt kinh tế. Do đó, hậu quả vượt xa thảm họa trước mắt và sẽ còn là gánh nặng đối với ngành lâm nghiệp khu vực qua nhiều thế hệ.
Hỗ trợ của nhà nước nhằm ngăn chặn phá sản
Chính phủ Pháp đã công bố các biện pháp hỗ trợ ban đầu. Trong đó, doanh nghiệp sẽ có thể áp dụng các quy định về làm việc ngắn hạn để giữ người lao động dù hoạt động bị gián đoạn. Ngoài ra, các khoản hỗ trợ cho những cơ sở bị ảnh hưởng cùng việc đơn giản hóa các thủ tục bảo hiểm và bồi thường đang được chuẩn bị.
Hiện vẫn chưa thể dự đoán tổng thiệt hại kinh tế cuối cùng sẽ lên tới mức nào. Tuy nhiên, ngay từ hôm nay đã rõ rằng hậu quả của cháy rừng vượt xa các diện tích rừng bị phá hủy. Ngay cả khi những đám cháy cuối cùng được dập tắt, nhiều doanh nghiệp vẫn sẽ phải vật lộn với các hệ quả kinh tế trong thời gian dài. Trong những tuần tới, với nhiều cơ sở, sẽ quyết định liệu họ có vượt qua được khủng hoảng hay biến mất vĩnh viễn khỏi thị trường.
Do Andreas M. Brucker thực hiện