“Overdreven”, heette het. “Paniekerij”, riepen sommigen. “Het weer is altijd al veranderd”, vonden anderen – het liefst vanuit de woonkamer met airconditioning, terwijl buiten het asfalt smolt.
Klimaatonderzoekers hebben decennialang berekend, gemeten, gepubliceerd en gewaarschuwd. Niet met een kristallen bol, maar met wetenschap. Hun boodschap was ongemakkelijk, maar duidelijk: hittegolven worden vaker. Droogtes duren langer. Bosbranden worden verwoestender. Precies dat maken we vandaag mee. Het enige verrassende daaraan is eigenlijk hoeveel mensen nog steeds doen alsof ze verrast zijn.
Je zou er bijna om lachen, als de situatie niet zo wrang was. Bossen branden, rivieren staan laag, velden verdorren – en ergens beweert nog steeds iemand dat dit alles vast niets met klimaatverandering te maken heeft. Natuurlijk. Waarschijnlijk heeft de brandblusser ook niets met de brand te maken.
Bijzonder opmerkelijk is het menselijke vermogen om waarschuwingen pas serieus te nemen wanneer de gevolgen voor de eigen deur zijn aangekomen. Zolang de rampen ver weg plaatsvonden, bleef er tijd voor spot en eindeloze debatten. Nu komt de rekening – en plotseling vraagt men zich af waarom niemand iets heeft gezegd.
Toch wel. Ze hebben het gezegd.
Keer op keer.
Niet een keer.
Niet tien keer.
Decennialang.
De werkelijke tragedie is daarom niet dat de wetenschap zich zou hebben vergist. Ze had angstaanjagend vaak gelijk. Tragisch is veeleer dat we liever degenen geloofden die eenvoudige antwoorden beloofden dan degenen die ongemakkelijke waarheden uitspraken.
Vandaag discussieren we niet meer over de vraag of het klimaat verandert. We discussieren over hoe duur, hoe gevaarlijk en hoe pijnlijk de gevolgen zullen zijn. Dat is het verschil tussen voorspelling en werkelijkheid.
Misschien zouden we het volgende wetenschappelijke rapport niet pas moeten lezen wanneer de rook de hemel al verduistert en de volgende recordtemperatuur als “gebeurtenis van de eeuw” wordt verkocht – voor de vijfde keer binnen enkele jaren.
Ze hebben het ons verteld.
We wilden het alleen niet horen.
En dat is misschien wel de bitterste waarheid van allemaal.