EU verplicht Google tot meer openheid bij zoeken en Android-AI

Brussel – 16.07.2026: De Europese Commissie heeft Google met twee bindende besluiten verplicht om geanonimiseerde gegevens uit webzoekopdrachten te delen met gerechtigde concurrenten en concurrerende AI-assistenten effectieve toegang te bieden tot centrale Android-functies. De besluiten zijn gebaseerd op de Digital Markets Act, die grote digitale platforms aan bijzondere mededingingsverplichtingen onderwerpt.

In de zoekmarkt moet Alphabet op grond van artikel 6, lid 11, van de wet gegevens verstrekken over zoekopdrachten, rangschikkingen, kliks en weergaven. Begunstigde zoekmachines en AI-chatbots met een zoekfunctie moeten deze informatie mogen gebruiken om eigen zoektechnologieën te ontwikkelen en te verbeteren. De Commissie motiveert de ingreep met de al jaren bestaande marktpositie van Google van meer dan 90 procent op de Europese zoekmarkt.

Het gebruik van de gegevens blijft echter strikt beperkt. Ontvangers mogen de informatie noch gebruiken voor het trainen van algemene AI-modellen, noch voor reclame, gebruikersprofielen of het systematisch nabootsen van de Google-resultaten. Op voorschrift van de Commissie moeten de gegevens technisch worden geanonimiseerd. Contractuele verplichtingen, onafhankelijke controles voorafgaand aan de toegang tot de gegevens en jaarlijkse audits moeten het resterende risico op heridentificatie terugbrengen tot een verwaarloosbaar niveau.

Het tweede besluit betreft Android, dat volgens de Commissie door ongeveer 60 procent van de mobiele gebruikers in de EU wordt gebruikt. Externe aanbieders van AI-diensten moeten toegang krijgen tot elf functies die tot dusver grotendeels waren voorbehouden aan de eigen diensten van Google, met name Gemini. Daartoe behoren het activeren van een assistent via spraakopdracht of de homeknop, toegang tot door de gebruiker vrijgegeven contextgegevens en functies voor het uitvoeren van taken in toepassingen.

De voorschriften omvatten ook systeembronnen en AI-modellen die op het apparaat draaien. Een alternatieve assistent zou daarmee, na uitdrukkelijke toestemming van de gebruiker, bijvoorbeeld berichten kunnen voorbereiden, afspraken kunnen aanmaken, vertalingen kunnen aanbieden of app-overstijgende werkprocessen kunnen uitvoeren. Google moet concurrerende diensten daarbij toegang verlenen onder voorwaarden die vergelijkbaar zijn met die voor de eigen AI-aanbiedingen.

De Commissie beschouwt de besluiten als een verduidelijking van bestaande verplichtingen, niet als nieuwe regelgeving. Zij had de procedures op 27 januari 2026 geopend nadat de uitvoeringsgesprekken met Alphabet ontoereikend waren gebleken. Volgens de autoriteit had Google bij de zoekgegevens in zijn oorspronkelijke aanbod tussen 90 en 100 procent van de unieke zoekopdrachten uit de dataset verwijderd en AI-chatbots grotendeels uitgesloten.

Google bekritiseerde de besluiten scherp. Kent Walker, de voor mondiale aangelegenheden verantwoordelijke president van het concern, waarschuwde dat de maatregelen essentiële waarborgen voor de privacy en veiligheid van miljoenen Europeanen zouden kunnen aantasten. De Commissie wijst daarentegen op technische, contractuele en gecontroleerde beschermingsmechanismen. Zij wil de uitvoering van de Android-voorschriften in de komende twee jaar nauwlettend monitoren.