Twee jaar lang beïnvloedde Covid-19 de kerstvakantie. Dit jaar is het inflatie die aan tafel zit. De consumentenprijzen zijn bijna 6% gestegen en de verkoop van voedingsmiddelen die gewoonlijk met kerst op de tafels van de Fransen staan – zoals chocolade of foie gras – is in vergelijking met 2021 aanzienlijk gedaald.
Op de lange, perfect gedekte tafel staan toastjes met gerookte zalm of ganzenlever, een kapoen gevuld met dampende kastanjes, misschien oesters of sint-jakobsschelpen, een of twee flessen champagne, vervolgens een kaasplateau en als dessert de traditionele “bûche pâtissière”. Een overvloedige maaltijd die de familie gezamenlijk geniet, terwijl op de achtergrond een trotse en mooie kerstboom staat, fonkelend met duizend lichtjes. Aan de voet ervan liggen tientallen cadeaus te wachten om uitgepakt te worden. Dit mooie beeld van de traditionele kerstavond zal dit jaar in Frankrijk meer dan ooit slechts een kleine groep bevoorrechten voorbehouden zijn.
Gezicht op de snel oplopende inflatie zijn de Fransen gedwongen hun verwachtingen naar beneden bij te stellen. De consumentenprijzen zijn sinds januari met ongeveer 6% gestegen en natuurlijk blijven ook de traditionele gerechten die met kerst en oud en nieuw worden geserveerd niet van deze trend gespaard. Helemaal niet. Voor een blok van 100 gram foie gras moeten consumenten gemiddeld tussen 1,25 en 2 euro meer betalen in vergelijking met vorig jaar. De belangrijkste redenen zijn, naast de vogelgriep, de gestegen energiekosten en hogere kosten voor diervoeder.
Hetzelfde geldt voor zeevruchten – stijgende kosten (energie, materiaal, transport …) -, evenals voor champagne – glas, kurken, energie en lonen zijn gestegen -, of voor gevogelte – de prijzen zijn door de vogelgriep met 20% gestegen -, maar ook voor kerststollen – bakkers en banketbakkers worden geconfronteerd met stijgende grondstof- en elektriciteitsprijzen. Gerookte zalm – die in de zomer zijn prijsplafond bereikte – is daarentegen weer bijna op “normaal” prijsniveau gekomen: consumenten moeten toch rekenen op 10 tot 25 cent meer per plakje.
En de inflatie blijft toeslaan. Ook de beroemde kerstboom zal hier niet aan ontsnappen. De prijs zal met 5 tot 20% stijgen. Bij de exploderende transport- en verpakkingskosten komt bovendien de droogte van de bodem, die samen met de hete zon van deze zomer een giftige cocktail heeft gemengd voor het overleven van groene naaldbomen.
De prijsstijgingen mogen – als het aan veel Franse gezinnen ligt – de kerstsfeer echter niet verstoren. De Fransen zullen gemiddeld 568 euro aan de feestdagen uitgeven, aldus een nieuwe studie voor Cofidisen. Dit budget varieert afhankelijk van leeftijd met een factor twee: van 420 euro bij 25- tot 34-jarigen tot 725 euro bij 65-plussers. De grootste uitgavenpost is cadeaus, met 354 euro voor gemiddeld 7 cadeaus per Fransman.
Volgens een onderzoek van NielsenIQ is 11% van de Fransen bereid het kerstbudget dit jaar te verhogen, maar geeft een op de vier aan dat hij gedwongen is het budget te verlagen. Omdat de grote meerderheid rekening houdt met een verdere prijsstijging tot de feestdagen, is 22% al vroeg met winkelen begonnen en wacht 38% op speciale aanbiedingen om de kosten te beperken. Velen grijpen zelfs terug op tweedehands.
Al half november werden de effecten in de winkelrekken zichtbaar. Zo daalde de verkoop van foie gras in de week van 7 tot 13 november met 23,5% in vergelijking met dezelfde periode vorig jaar en de verkoop van chocolade met 21%. Bij champagne is de situatie vergelijkbaar: de verkoop daalde met 13%.