Frankrijk verscherpt de strijd tegen milieubelastende goedkope mode. De Nationale Vergadering en de Senaat hebben een wet aangenomen die zich specifiek richt tegen de zogenaamde Ultra Fast Fashion. Het land neemt daarmee een voortrekkersrol in Europa en voert als eerste EU-lidstaat financiële sancties in tegen bijzonder milieuonvriendelijke onlineverkopers zoals Shein en Temu. Doel van de nieuwe regeling: de consumptie van extreem goedkope wegwerpmode indammen en duurzamer koopgedrag stimuleren.
Het hart van de wet vormt een financiële milieutoeslag voor bedrijven die onder de categorie Ultra Fast Fashion vallen. Deze opslag moet stapsgewijs worden ingevoerd en uiteindelijk tot 50 procent van de verkoopprijs van een kledingstuk bedragen. De exacte hoogte en de berekeningswijze stelt de regering in de komende maanden bij verordening vast. Volgens de huidige planning treden de belangrijkste bepalingen al op 1 september 2026 in werking.
Natuurlijk voorziet de wet naast de financiële toeslag ook in een ingrijpend advertentieverbod voor Ultra Fast Fashion. Reclame voor de betreffende producten zou in principe verboden moeten worden. Er bestaan echter nog juridische onzekerheden. De Europese Commissie uitte bedenkingen over de verenigbaarheid van deze regeling met het Europese recht. Of het advertentieverbod in de huidige vorm standhoudt, wordt na nadere toetsing beslist.
Daarnaast verplicht de wet de betrokken platforms tot meer transparantie. Consumenten krijgen voortaan informatie over hergebruik, reparatie en recycling van de aangeboden producten. De regering wil hiermee de levensduur van kleding meer centraal stellen en het idee van de kringloopeconomie bevorderen.
Tijdens de parlementaire beraadslagingen veranderde het oorspronkelijke wetsvoorstel echter aanzienlijk. Aanvankelijk stonden alle Fast Fashion-aanbieders in de schijnwerpers. Na intensieve debatten en aanzienlijke druk vanuit de branche beperkte de wetgever het toepassingsgebied uiteindelijk tot de zogenaamde Ultra Fast Fashion.
Onder Ultra Fast Fashion vallen bedrijven die tegelijk een uitzonderlijk groot assortiment aanbieden en hun kleding tegen extreem lage prijzen verkopen. De producten kosten vaak zo weinig dat reparatie nauwelijks loont en er in plaats daarvan direct nieuw wordt gekocht. Juist dit businessmodel ziet de Franse regering als bijzonder schadelijk voor milieu en hulpbronnen.
Van de beperking profiteren tal van bekende modeketens in Europa. Bedrijven zoals Zara, H&M of Kiabi vallen volgens de huidige versie van de wet aanvankelijk niet onder de nieuwe financiële sancties. Critici hekelen daarom dat de oorspronkelijke plannen duidelijk zijn afgezwakt en dat de wet zich nu vooral richt tegen niet-Europese platforms zoals Shein en Temu.
Ondanks deze kritiek markeert de wet een mijlpaal in het Franse milieubeleid. Voor het eerst gebruikt een Europese staat financiële prikkels om het bedrijfsmodel van Ultra Fast Fashion doelgericht onaantrekkelijker te maken. Voorstanders hopen op minder impulsieve aankopen, een langer gebruik van kleding en een lager verbruik van waardevolle grondstoffen. Of de milieutoeslag het koopgedrag daadwerkelijk verandert en of andere Europese staten het Franse voorbeeld volgen, zal de komende jaren blijken.
Een artikel van M. Legrand