Hormuz một lần nữa trở thành nút thắt của kinh tế thế giới

Dubai – 14.07.2026: Eo biển Hormuz một lần nữa là điểm nghẽn nguy hiểm nhất của nền kinh tế toàn cầu. Sau các cuộc tấn công tên lửa và máy bay không người lái mới từ cả hai phía, Mỹ đã công bố lệnh phong tỏa đối với tàu Iran ở Vịnh Ba Tư. Tổng thống Donald Trump đồng thời tuyên bố Washington sẽ giữ eo biển mở, nhưng sẽ yêu cầu mức phí 20 phần trăm đối với các chuyến vận chuyển hàng hóa. Theo Bộ Tư lệnh Mỹ phụ trách Trung Đông, biện pháp mới sẽ bắt đầu vào thứ Ba lúc 20:00 GMT, tức 22:00 tại Paris. Vì vậy, một cuộc xung đột quân sự đang ngày càng trở thành tranh chấp về quyền kiểm soát một tuyến đường thủy mà nguồn cung năng lượng, thương mại và ngành bảo hiểm phụ thuộc vào, vượt xa phạm vi khu vực. Trước chiến tranh, khoảng 20 phần trăm lượng hydrocarbon được giao dịch trên toàn cầu bằng đường biển đi qua hành lang giữa Iran và Oman. Hiện nay, các hãng vận tải biển đang tránh tuyến đường này trong chừng mực có thể. Theo dữ liệu của Marine Traffic, số lượt di chuyển của tàu thuyền đã giảm 52 phần trăm từ ngày 10 đến ngày 12 tháng 7. Các tàu chở dầu, tàu hàng và các công ty bảo hiểm của họ không chỉ tính đến nguy cơ bị tấn công, mà còn cả sự mơ hồ về việc bên nào có thể và được phép thực thi các quy tắc đi qua. Tehran cũng tuyên bố quyền điều phối giao thông và đã nêu khả năng về một thỏa thuận chung với Oman. Chính phủ ở Muscat vì thế một lần nữa rơi vào vai trò tuy nhỏ về mặt ngoại giao nhưng không thể thiếu trong thực tế. Kể từ khi xung đột bắt đầu ngày 28 tháng 2, Tổ chức Hàng hải Quốc tế đã xác minh ít nhất 46 vụ tấn công nhằm vào vận tải biển quốc tế tại và xung quanh Hormuz. Con số này cho thấy tình hình không thể chỉ được xem là một màn phô diễn sức mạnh. Đối với các quốc gia vùng Vịnh, khả năng xuất khẩu dầu mỏ, khí hóa lỏng và nhập khẩu hàng tiêu dùng một cách đáng tin cậy đang bị đe dọa. Đối với châu Âu và châu Á, vấn đề là giá năng lượng, chuỗi cung ứng và tính dự báo của thương mại toàn cầu. Yêu cầu của Mỹ về một khoản phí quá cảnh đặc biệt nhạy cảm về chính trị. Nó gắn cam kết an ninh về một tuyến đường mở với đòi hỏi về sự đền bù tài chính. Xét về luật pháp quốc tế và trên thực tế, yêu cầu này có thể nhanh chóng gây tranh cãi. Trước hết, điều quyết định là một điều thực tế hơn: chừng nào cả hai bên còn khẳng định và củng cố bằng quân sự quyền kiểm soát Hormuz, eo biển sẽ không hoàn toàn bị đóng, nhưng khó có thể được nhiều tàu thương mại coi là một tuyến đi qua đáng tin cậy. Chừng đó là đủ để các hệ quả kinh tế được cảm nhận trên toàn thế giới.