Hulp bij sterven: Lecornu wil na parlementaire stemming Constitutionele Raad inschakelen

Parijs – 15.07.2026: Premierminister Sebastien Lecornu wil de Conseil constitutionnel, de Franse Constitutionele Raad, inschakelen na de geplande eindstemming in de Nationale Vergadering over het wetsvoorstel inzake hulp bij sterven. Volgens bronnen uit de omgeving van president Emmanuel Macron is het besluit afgestemd tussen Matignon en het Elyseepaleis. De regering presenteert de stap als de afronding van een lang parlementair en democratisch proces.

De Nationale Vergadering stond gepland voor de definitieve behandeling op woensdag 15 juli. Op het moment van de aankondiging was er geen officieel bevestigd eindresultaat. Na meerdere verwerpingen in de Senaat kan de Nationale Vergadering in deze wetgevingsprocedure het laatste woord krijgen. De Senaat had de tekst voor het laatst op 7 juli verworpen; daardoor werd de eindlezing in het Palais Bourbon mogelijk.

De regering rechtvaardigt de preventieve toetsing met de bijzondere ethische en juridische kwesties van de hervorming. Matignon verwijst met name naar de menselijke waardigheid en naar de voorwaarden waaronder een betrokkene een vrije en weloverwogen beslissing moet nemen. De toetsing moet bovendien duidelijk maken of de regels voor medisch personeel en voor de uitvoering van de procedure voldoen aan de grondwettelijke vereisten.

De tekst voorziet onder bepaalde voorwaarden in toegang tot een dodelijke stof. De betrokkene moet deze in beginsel zelf innemen; als die daar fysiek niet toe in staat is, kan de toediening plaatsvinden door een arts of een verpleegkundige. Volgens de huidige versie is er tussen de medische beslissing en de bevestiging van de wens door de patiënt een bedenktijd van minstens twee dagen voorzien. Juist deze termijn behoort tot de omstreden punten.

Het voorstel kent een lange institutionele voorgeschiedenis. Het sluit aan bij Macrons verkiezingsbelofte uit 2022, bij de burgerconventie over het levenseinde van 2023 en bij een eerste regeringsontwerp uit 2024. Na de ontbinding van de Nationale Vergadering in juni 2024 moest de procedure echter opnieuw worden opgestart. De huidige eindfase volgt op meerdere lezingen en een mislukte bemiddelingspoging tussen beide Kamers.

Een beroep op de Constitutionele Raad vóór de afkondiging is mogelijk op grond van artikel 61 van de Grondwet. Het kan onder meer worden aangevraagd door de president, de premier, de voorzitters van beide parlementaire Kamers of telkens zestig afgevaardigden dan wel senatoren. De Raad beslist in beginsel binnen een maand; het beroep schort de termijn voor de afkondiging op. Ook senaatsvoorzitter Gerard Larcher en senatoren van de rechtse meerderheid hadden eigen juridische stappen aangekondigd.

Politiek gezien is Lecornu’s stap daarom minder een afwijking van het kernproject van Macrons tweede ambtstermijn dan een poging om de inwerkingtreding ervan juridisch te waarborgen. Een grondwettelijke procedure kan afzonderlijke bepalingen bevestigen, bekritiseren of uit de wet verwijderen. Pas na afloop daarvan kan de president de tekst afkondigen. De praktische uitvoering zou vervolgens afhangen van uitvoeringsregels en de organisatie van de gezondheidszorg.