Lễ tưởng niệm Dreyfus cấp quốc gia đầu tiên diễn ra vào ngày 12 tháng 7

Paris – 11.07.2026: Pháp sẽ lần đầu tiên tổ chức ngày tưởng niệm quốc gia dành cho Alfred Dreyfus vào Chủ nhật, ngày 12 tháng 7. Buổi lễ thường niên mới tưởng nhớ việc Tòa Phá án phục hồi danh dự hoàn toàn cho sĩ quan Do Thái từng bị kết án oan về tội phản quốc vào ngày 12 tháng 7 năm 1906. Tổng thống Emmanuel Macron đã công bố việc thiết lập ngày tưởng niệm này từ tháng 7 năm 2025; một sắc lệnh ngày 7 tháng 7 năm 2026 nay đã chính thức đưa ngày này vào lịch tưởng niệm của nhà nước.

Phủ Tổng thống xác định rõ lễ kỷ niệm đầu tiên là sự tôn vinh Dreyfus và những người ủng hộ ông. Vì vậy, trọng tâm không chỉ là số phận của viên đại úy bị giáng cấp năm 1895, mà còn là cuộc xung đột thể chế do bản án của ông gây ra. Vụ án trở thành phép thử đối với nhà nước pháp quyền, tự do báo chí và vị thế của quân đội trong nền Đệ Tam Cộng hòa. Đồng thời, nó phơi bày chủ nghĩa bài Do Thái vốn lan rộng khi đó trong một bộ phận nhà nước và xã hội.

Alfred Dreyfus bị kết án năm 1894 dựa trên các chứng cứ bị làm giả và bị đánh giá sai, rồi bị đày ra Đảo Quỷ. Sau nhiều năm tranh cãi về chính trị và pháp lý, Tòa Phá án đã hủy bỏ dứt khoát bản án vào ngày 12 tháng 7 năm 1906. Một ngày sau đó, Hạ viện quyết định tái nhận ông vào quân đội, cũng như tái nhận Marie-Georges Picquart, người đã đóng góp mang tính quyết định vào việc phơi bày sai lầm tư pháp này. Dreyfus cũng được trao Huân chương Bắc Đẩu Bội tinh.

Tuy nhiên, sự tưởng niệm của nhà nước cũng vẫn mang dấu ấn của một căng thẳng lịch sử chưa được giải quyết. Dreyfus cho rằng các điều kiện để ông trở lại quân đội là không thỏa đáng, vì chúng không bù đắp đầy đủ sự nghiệp quân sự mà ông đã mất do vụ án. Ông rời quân ngũ năm 1907, nhưng tái ngũ sau khi Chiến tranh Thế giới thứ nhất nổ ra và kết thúc sự nghiệp vào năm 1918 với quân hàm trung tá. Ông qua đời ngày 12 tháng 7 năm 1935.

Macron gắn ngày tưởng niệm này với một thông điệp cộng hòa hướng tới hiện tại. Một tuyên bố của Điện Élysée cho biết ký ức về Dreyfus và những người bảo vệ ông nhắc nhở toàn thể quốc gia phải luôn cảnh giác và kiên định. Tổng thống đã thông báo vào tháng 2 rằng lễ kỷ niệm đầu tiên ngày 12 tháng 7 năm 2026 sẽ là một phần trong nỗ lực rộng lớn hơn của nhà nước nhằm chống chủ nghĩa bài Do Thái. Qua đó, chính phủ tiếp nối một chính sách tưởng niệm xem các sai lầm tư pháp trong lịch sử là thước đo cho các thể chế ngày nay.

Ngày 12 tháng 7 sẽ được kỷ niệm hằng năm trong tương lai. Không giống một nghi lễ quốc gia mang tính cá nhân dành cho một người đã qua đời, buổi lễ mới được thiết kế như một ngày tưởng niệm lâu dài. Nó đặt việc phục hồi danh dự cho Dreyfus trong một bối cảnh rộng lớn hơn: sự ưu tiên của các sự thật có thể kiểm chứng trước áp lực chính trị, tính độc lập của tư pháp và sự bảo vệ quyền của các nhóm thiểu số. Vì vậy, vụ án Dreyfus sẽ có một vị trí cố định lâu dài trong lịch chính thức của nền Cộng hòa Pháp.