Milieuminister Barbut kondigt ontslag aan na landbouwwet

Parijs – 21.07.2026: De Franse milieuminister Monique Barbut wil haar ontslag indienen vóór de ministerraad op woensdag 22 juli. Dat heeft haar entourage meegedeeld na de definitieve aanneming van de wet inzake noodhulp voor de landbouw. Barbut verzet zich tegen kernbepalingen van de tekst, vooral tegen de regels over watervoorraden en gewasbeschermingsmiddelen. Of president Emmanuel Macron het ontslagverzoek aanvaardt, was dinsdagavond nog onduidelijk.

Het parlement rondde de wetgevingsprocedure dinsdag af met de instemming van de Senaat met de compromistekst van de bemiddelingscommissie. Volgens de Senaat hadden ook de afgevaardigden de tekst eerder op maandag 20 juli goedgekeurd. In het Hogerhuis stemden 214 senatoren voor en 111 tegen. Daarmee is de wet definitief door het parlement aangenomen; vóór de inwerkingtreding moeten nog constitutionele en formele stappen worden gezet.

Het ontwerp was op 8 april 2026 door het kabinet ingediend en werd volgens een versnelde procedure behandeld. Het omvat bijna 70 artikelen en verbindt vraagstukken op het gebied van landbouwbeleid, economie en milieurecht. Het voorziet onder meer in vereenvoudigde procedures voor landbouwprojecten, nieuwe regels voor toegang tot water, maatregelen tegen oneerlijke concurrentie bij importen en wijzigingen in de bescherming van landbouwgrond en in de bestrijding van aanvallen op bedrijven.

Vooral een bepaling die de nationale autoriteit voor gezondheids- en voedselveiligheid, Anses, onder bepaalde voorwaarden uitzonderingen voor acetamiprid en flupyradifurone mogelijk moet maken, werd een politiek twistpunt. Beide werkzame stoffen zijn in de Europese Unie toegelaten, maar in Frankrijk tot dusver verboden. De regeling moet ten goede komen aan afzonderlijke productietakken die bijzonder zwaar worden getroffen. Critici zien hierin een breuk met de tot dusver gevolgde Franse voorzorgsaanpak.

Barbut, die vanuit het maatschappelijk middenveld in de regering was benoemd, had zich volgens haar entourage tegen deze versoepeling en tegen delen van het waterbeleid in de wet gekeerd. Haar aangekondigde stap legt een conflict binnen de uitvoerende macht bloot: landbouwminister Annie Genevard verdedigde het voorstel als concrete verlichting voor bedrijven, terwijl de milieuminister twijfelt aan de verenigbaarheid van enkele bepalingen met de doelstellingen voor water- en milieubescherming.

De controverse reikt verder dan de personele kwestie. De wet heeft als politiek doel de Franse voedselsoevereiniteit te versterken en landbouwinvesteringen te vergemakkelijken. Tegelijk raakt zij aan het institutionele evenwicht tussen productiebelangen, de Europese interne markt, wetenschappelijke risicobeoordeling en nationaal milieurecht. Vooral de rol van Anses zal daarbij doorslaggevend zijn: de uitzonderingen zijn niet vormgegeven als een automatische hernieuwde toelating, maar vereisen een beoordeling door de autoriteit.

Voor premier Sebastien Lecornu ontstaat daarmee vlak voor de ministerraad een politiek probleem. Een aanvaard ontslag zou het milieudepartement opnieuw ordenen in een periode van grote conflicten over waterschaarste, de aanpassing van de landbouw en gewasbescherming. Een afwijzing van het verzoek zou Barbut daarentegen in functie kunnen houden, zonder het fundamentele verschil van mening over de landbouwwet weg te nemen.