Báo chí quốc tế trong ngày thứ Sáu, 24 tháng 7 năm 2026, theo dõi một tình hình thế giới mà trong đó nhiều cuộc khủng hoảng đồng thời trở nên gay gắt hơn. Tâm điểm là sự leo thang quân sự giữa Hoa Kỳ và Iran, hiện không còn chỉ liên quan đến Vịnh Ba Tư mà còn đến Biển Đỏ, qua đó đe dọa các huyết mạch trọng yếu của thương mại toàn cầu. Bên cạnh đó là các mức thuế mới của Mỹ, cuộc chiến kéo dài ở Ukraine, những vụ cháy rừng nghiêm trọng tại nhiều khu vực trên thế giới và tình hình mong manh tại Dải Gaza.
Cuộc chiến giữa Mỹ và Iran lan sang toàn khu vực
Trọng tâm quan trọng nhất của truyền thông quốc tế vẫn là cuộc đối đầu trực tiếp giữa Washington và Tehran. Theo tuyên bố của quân đội Mỹ, nước này đã tiến hành thêm một loạt cuộc tấn công nhằm vào các mục tiêu của Iran. Các mục tiêu bao gồm hạ tầng quân sự, vị trí triển khai máy bay không người lái, cơ sở giám sát và các vị trí ven biển.
Tuy nhiên, mức độ nghiêm trọng thực sự không chỉ nằm ở cường độ các cuộc tấn công mà còn ở sự mở rộng về mặt địa lý của cuộc xung đột. Tại nhiều quốc gia vùng Vịnh, nỗi lo trở thành chiến trường ngày càng gia tăng. Bahrain đã phát báo động phòng không trong đêm, trong khi Kuwait và các quốc gia khác trong khu vực liên minh với Hoa Kỳ cũng đối mặt với mối đe dọa gia tăng.
Truyền thông quốc tế đặc biệt chú ý đến các cuộc tấn công của lực lượng Houthi nhằm vào tàu chở dầu Saudi Arabia trên Biển Đỏ. Như vậy, bên cạnh eo biển Hormuz, tuyến đường qua Bab al-Mandab và Kênh đào Suez nay cũng bị ảnh hưởng. Diễn biến này có ý nghĩa đáng kể đối với thương mại toàn cầu: nguồn cung năng lượng cho châu Á và châu Âu phụ thuộc rất lớn vào chính những tuyến đường biển hiện đang bị đe dọa về quân sự.
Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố sẽ có phản ứng quân sự cứng rắn nhằm vào Iran và lực lượng Houthi. Đồng thời, ngày càng có nhiều báo cáo cho rằng Tehran đã hỗ trợ lực lượng dân quân Yemen này bằng vũ khí, tư vấn và hậu cần. Liên Hợp Quốc cảnh báo về nguy cơ một cuộc cháy lan trên toàn khu vực. Câu hỏi trong nhiều bài xã luận không còn là liệu xung đột có thể lan rộng hay không, mà là nó thực tế đã lan rộng đến mức nào.
Giá dầu và chuỗi cung ứng chịu sức ép
Sự leo thang quân sự tác động trực tiếp đến kinh tế thế giới. Giá dầu đã vượt ngưỡng 100 USD mỗi thùng. Thị trường chứng khoán châu Á giảm điểm, trong khi các hãng vận tải biển, công ty bảo hiểm và thương nhân hàng hóa tính đến rủi ro cao hơn đối với việc vận chuyển qua Vịnh Ba Tư và Biển Đỏ.
Việc đồng thời bị đe dọa tại hai tuyến hàng hải trọng yếu sẽ đặc biệt gây khó khăn cho kinh tế toàn cầu. Eo biển Hormuz là một trong những hành lang vận chuyển quan trọng nhất đối với dầu thô và khí hóa lỏng. Trong khi đó, Biển Đỏ kết nối châu Á, châu Âu và Bắc Phi qua Kênh đào Suez. Nếu cả hai tuyến đường trở nên bất an, không chỉ giá năng lượng mà cả chi phí vận tải, thời gian giao hàng và rủi ro lạm phát cũng sẽ tăng lên.
Ngay tại Hoa Kỳ, cái giá của cuộc chiến cũng ngày càng được thảo luận. Các chiến dịch quân sự gây áp lực lên ngân sách, tiêu hao kho dự trữ vũ khí chính xác hiện đại và dẫn đến sự phản đối ngày càng tăng trong Quốc hội. Vì vậy, cuộc tranh luận nội bộ không chỉ xoay quanh sự cần thiết về mặt chiến lược của các cuộc tấn công, mà còn về tính bền vững chính trị và tài chính của chúng.
Washington mở một vòng áp thuế mới
Bên cạnh chiến tranh, một quyết định mới về chính sách thương mại của chính quyền Mỹ cũng gây bất ổn. Washington đã áp đặt các mức thuế nhập khẩu hai chữ số mới đối với nhiều đối tác thương mại. Các mức thuế này thay thế khoản thu đồng loạt 10% được áp dụng tạm thời trước đó, và được chính phủ lý giải bằng các quy định chống hàng hóa được cho là sản xuất bằng lao động cưỡng bức.
Lý do này nhạy cảm về mặt chính trị. Cuộc đấu tranh chống lao động cưỡng bức có tính chính danh rộng rãi trên phạm vi quốc tế. Tuy nhiên, các nhà phê bình cho rằng biện pháp này trước hết là một công cụ gây sức ép thương mại mà Mỹ muốn sử dụng để thực thi lợi ích kinh tế của mình. Một số đối tác thương mại đã phản đối hoặc ám chỉ các biện pháp đáp trả.
Đối với các nền kinh tế hướng về xuất khẩu, quyết định này đồng nghĩa với sự bất định bổ sung. Doanh nghiệp phải tính đến chi phí cao hơn, chuỗi cung ứng bị gián đoạn và các thủ tục hải quan phức tạp hơn. Cùng với giá năng lượng tăng cao, điều này tạo ra gánh nặng kép: kinh tế thế giới đồng thời chịu sức ép từ chiến tranh, bất an trong vận tải và chủ nghĩa bảo hộ.
Chiến tranh Ukraine vẫn là cuộc xung đột dai dẳng của châu Âu
Cuộc chiến ở Ukraine hiện ít nổi bật trên báo chí quốc tế hơn so với sự leo thang ở Trung Đông, nhưng vẫn là một xung đột trung tâm đối với trật tự an ninh châu Âu. Liên minh châu Âu đang chuẩn bị một gói trừng phạt mới nhằm vào Nga. Trọng tâm là các ngân hàng, nền tảng tài chính, những tác nhân trong ngành dầu mỏ Nga, cũng như các cá nhân và doanh nghiệp hỗ trợ nền kinh tế thời chiến của Moskva.
Song song đó, Ukraine tiếp tục các cuộc tấn công sâu trong lãnh thổ Nga. Các đòn tấn công bằng máy bay không người lái nhằm vào kho hàng và cơ sở hậu cần được cho là nhằm làm suy yếu nguồn tiếp tế của Nga. Ngược lại, Nga tiếp tục tấn công hạ tầng năng lượng và giao thông của Ukraine. Đối với dân thường, điều này đồng nghĩa với mất điện, các tuyến giao thông bị phá hủy và sự kiệt sức ngày một tăng sau nhiều năm chiến tranh.
Tại Kyiv, áp lực chính trị nội bộ cũng đang gia tăng. Các quyết định nhân sự trong chính phủ và bộ máy quốc phòng bị theo dõi chặt chẽ với thái độ phê phán. Ban lãnh đạo Ukraine phải đối mặt với vấn đề kép: vừa phải duy trì năng lực hành động quân sự, vừa phải bảo đảm sự gắn kết xã hội trong một cuộc chiến chưa thấy hồi kết.
Cháy rừng phơi bày sự dễ tổn thương của các quốc gia hiện đại
Các vụ cháy rừng và cháy thảm thực vật nghiêm trọng tại nhiều khu vực trên thế giới cũng định hình tin tức quốc tế. Pháp, Tây Ban Nha, Scotland và Canada báo cáo các đám cháy trên diện rộng. Tại tây nam nước Pháp, hàng nghìn người đã phải sơ tán. Ở Tây Ban Nha, những khu vực rộng lớn tại tỉnh Guadalajara bị thiêu rụi. Tại Canada, khói từ nhiều đám cháy làm suy giảm chất lượng không khí, lan tới cả các khu đô thị đông dân cư.
Điều đáng chú ý không chỉ là quy mô của từng đám cháy, mà còn là sự xảy ra đồng thời của chúng. Nhiều cơ quan truyền thông không còn xem các sự kiện này là những thảm họa thiên nhiên độc lập. Thay vào đó, nổi bật là một mô hình gồm nắng nóng, khô hạn, đất đai khô cằn và lực lượng ứng phó quá tải.
Vì vậy, biến đổi khí hậu ngày càng được xem như một vấn đề an ninh. Cháy rừng không chỉ phá hủy các khu vực tự nhiên mà còn gây áp lực lên hệ thống y tế, hạ tầng giao thông, nguồn cung năng lượng và ngân sách công. Câu hỏi then chốt không còn là liệu nắng nóng cực đoan và hạn hán có làm tăng nguy cơ cháy hay không. Câu hỏi là liệu các quốc gia có sẵn sàng về nhân lực, kỹ thuật và tài chính khi những cuộc khủng hoảng như vậy xảy ra đồng thời hay không.
Gaza vẫn là một phần của cuộc khủng hoảng khu vực lớn hơn
Dải Gaza cũng vẫn nằm trong tầm theo dõi của báo chí quốc tế. Israel đã ban hành các lệnh sơ tán mới, sau đó ném bom các mục tiêu tại vùng ven biển này. Theo thông tin từ phía Palestine, lại có người thiệt mạng.
Cuộc chiến ở Gaza hiện bị che phủ bởi cuộc đối đầu Mỹ-Iran. Tuy nhiên, điều đó không làm giảm tầm quan trọng của nó. Trái lại, các xung đột khác nhau ở Trung Đông ngày càng hòa nhập thành một tình hình khu vực tổng thể: Gaza, Liban, Yemen, Iran, Vịnh Ba Tư và Biển Đỏ ngày càng liên kết chặt chẽ với nhau về chính trị và quân sự.
Điều này khiến tình hình trở nên khó kiểm soát hơn đối với các nhà ngoại giao. Một sự leo thang cục bộ có thể trong vòng vài giờ tác động đến giá năng lượng, vận tải biển, chính sách liên minh và các cuộc tranh luận chính trị nội bộ tại châu Âu và Hoa Kỳ. Chính ở đó nằm bản chất mới của cuộc khủng hoảng.
Báo chí quốc tế trong ngày thứ Sáu này không mô tả một cuộc khủng hoảng thế giới đơn lẻ, mà là sự dồn nén nguy hiểm của nhiều không gian khủng hoảng. Chiến tranh Iran đe dọa các tuyến hàng hải trọng yếu và đẩy giá năng lượng lên cao. Các mức thuế mới của Mỹ làm trầm trọng thêm căng thẳng thương mại. Tại Ukraine, cuộc chiến tiêu hao vẫn tiếp diễn. Cháy rừng cho thấy khủng hoảng khí hậu có thể nhanh chóng trở thành mối đe dọa trực tiếp đối với an ninh, sức khỏe và hạ tầng như thế nào.
Điều đáng chú ý là mức độ đan xen sâu sắc giữa các diễn biến này. Xung đột quân sự làm thay đổi giá năng lượng. Giá năng lượng tác động đến lạm phát và ngân sách nhà nước. Xung đột thương mại gây sức ép lên chuỗi cung ứng. Các hiện tượng khí hậu cực đoan ràng buộc những nguồn lực cũng cần thiết cho quốc phòng, bảo vệ dân sự và ổn định xã hội.
Tình hình ngày 24 tháng 7 năm 2026 vì thế cho thấy một trật tự thế giới đang chịu áp lực ngày càng lớn. Vấn đề không chỉ là số lượng khủng hoảng, mà là tính đồng thời của chúng. Càng nhiều xung đột leo thang song song, dư địa chính trị để kiềm chế chúng càng thu hẹp.