Đó là một trong những buổi tối mùa hè ở Paris, khi bỗng nhiên rất nhiều người cùng nhìn về một hướng. Trên đại lộ Champs Élysées, điện thoại thông minh hướng về phía tây, các nhiếp ảnh gia dựng chân máy, du khách tò mò dừng lại. Có người đã chờ suốt một giờ. Những người khác tự hỏi rốt cuộc ở đây đang xảy ra chuyện gì.
Câu trả lời nằm ở Mặt Trời.
Vào một vài ngày đầu tháng Tám, Paris mang đến một cảnh tượng chỉ kéo dài vài phút: Mặt Trời lặn nằm gần như chính xác trên trục của đại lộ Champs Élysées và cuối cùng dường như biến mất dưới vòm đồ sộ của Khải Hoàn Môn Arc de Triomphe. Các nhiếp ảnh gia gọi hiện tượng này là “Paris Henge”.
Lời chào từ Manhattan
Cái tên này không phải tình cờ mà gợi nhớ đến “Manhattanhenge” nổi tiếng ở New York. Tại đó, mạng lưới đường phố vuông góc khiến hai lần mỗi năm Mặt Trời lặn xuất hiện chính xác giữa các tòa nhà cao tầng trên một số con phố nhất định.
Paris tuy không có bàn cờ đường phố tương tự, nhưng lại sở hữu một trong những trục cảnh quan nổi tiếng nhất châu Âu.
Trục này dẫn từ Place de la Concorde qua Champs Élysées đến Arc de Triomphe rồi tiếp tục hướng tây. Nhờ hướng tuyến của nó, vài lần mỗi năm diễn ra một cuộc gặp gỡ đáng chú ý giữa quy hoạch đô thị và cơ học thiên thể.
Khi ấy, Mặt Trời ở đúng vị trí cần có để tạo nên bức ảnh hoàn hảo.
Đặc biệt vào đầu tháng Tám, cảnh tượng này thu hút đông đảo người quan sát. Một hiệu ứng tương tự cũng xuất hiện vào mùa xuân, khoảng đầu tháng Năm. Nhưng thời điểm mùa hè có sức hấp dẫn riêng. Buổi tối dài, Paris sống ngoài trời, và trên đại lộ nổi tiếng, du khách nghỉ dưỡng, người đi dạo cùng các nhiếp ảnh gia hòa lẫn vào nhau.
Chờ đợi vài phút ngắn ngủi
Màn trình diễn thực sự đòi hỏi sự kiên nhẫn.
Vào đầu tháng Tám, khoảnh khắc quyết định thường rơi vào khoảng từ 21:10 đến 21:20, dù thời điểm chính xác thay đổi theo từng buổi tối. Vị trí lý tưởng cũng dịch chuyển. Người chụp được bức ảnh hoàn hảo hôm nay có thể ngày mai đã phải đứng lệch đi vài mét.
Và còn có thời tiết.
Một dải mây mỏng nơi đường chân trời là đủ để phá hỏng toàn bộ sự chuẩn bị. Mới đó Mặt Trời còn hiện diện, bỗng chốc đã biến mất sau những màn mây xám. Vậy là hết – ít nhất là trong buổi tối này.
Có lẽ chính điều đó tạo nên một phần sức hấp dẫn. Ai lại muốn chụp một cảnh tượng thiên nhiên có thể lặp lại chỉ bằng một cú nhấn nút?
Cuộc săn tìm bức ảnh hoàn hảo
Vì thế, dọc theo Champs Élysées, mỗi buổi tối lại bắt đầu một cuộc tìm kiếm vị trí nho nhỏ. Vào đầu những ngày thuận lợi của tháng Tám, khu vực quanh Rond Point des Champs Élysées thường mang đến những góc nhìn thú vị. Về sau, người quan sát dịch dần về phía Place de la Concorde để đưa Mặt Trời và Khải Hoàn Môn trở lại vị trí chồng khít lên nhau nhất có thể.
Đôi khi, vấn đề chỉ nằm ở những khác biệt nhỏ đến đáng ngạc nhiên.
Vài bước sang trái, lùi thêm một chút, chỉnh chân máy, cài đặt máy ảnh. “Ở đây chắc là được”, một người nói. Người bên cạnh nhìn với vẻ hoài nghi. Năm phút sau, cả hai lại đổi vị trí một lần nữa.
Đúng là Paris – ngay cả Mặt Trời dường như cũng tự dàn dựng màn xuất hiện của mình ở đây.
Một màn trình diễn miễn phí giữa lòng thành phố
Thành công ngày càng lớn của Paris Henge rất dễ lý giải. Trước hết là phông nền hoành tráng. Arc de Triomphe vốn đã tạo nên điểm kết thúc đầy uy nghi cho Champs Élysées. Khi quả cầu Mặt Trời màu cam xuất hiện, góc nhìn quen thuộc bỗng trở nên hoàn toàn mới trong khoảnh khắc ngắn ngủi.
Thêm vào đó là tính hiếm có. Chỉ vài buổi tối có điều kiện thuận lợi, và ngay cả khi ấy, bầu trời vẫn là yếu tố quyết định. Một đường chân trời quang đãng để ánh nắng vàng trải dài trên đại lộ. Ngược lại, mây đôi khi khép lại màn trình diễn trước cả khi nó thực sự bắt đầu.
Tất nhiên, mạng xã hội cũng đóng một vai trò. Khung cảnh này dường như được tạo ra cho Instagram và các nền tảng tương tự: Khải Hoàn Môn tối sẫm, phía dưới là Mặt Trời rực cháy, phía trước là chiều sâu hun hút của Champs Élysées.
Nhưng liệu có nhất thiết phải chụp lại khoảnh khắc này?
Có lẽ đôi khi chỉ cần hạ điện thoại thông minh xuống trong vài giây.
Bởi điều đẹp nhất của Paris Henge không chỉ nằm ở bức ảnh hoàn hảo. Nó nằm trong sự kết nối bất ngờ giữa kiến trúc, lịch sử và thiên nhiên. Một trục cảnh quan Paris có từ hàng thế kỷ gặp chuyển động của Trái Đất quanh Mặt Trời – và bỗng nhiên những người xa lạ đứng cạnh nhau, cùng nhìn về đường chân trời và chờ đợi.
Không sân khấu, không vé vào cửa, không trình diễn ánh sáng.
Chỉ có Paris, một buổi tối mùa hè và một Mặt Trời trong vài phút dường như biết chính xác nơi mình thuộc về.
M. Legrand