Báo chí Pháp vào ngày 26 tháng 5 năm 2026 truyền tải một bức tranh đáng chú ý về sự căng thẳng xã hội đồng bộ. Hiếm có phương tiện truyền thông lớn nào hiện nay chỉ tập trung vào một chủ đề thống trị duy nhất. Thay vào đó, bất ổn trong chính sách đối ngoại, tác động của biến đổi khí hậu, lo ngại kinh tế và các cuộc tranh luận về an ninh chính trị chồng chất lên nhau tạo thành một nền khủng hoảng thường trực. Điều nổi bật không phải là sự tồn tại của từng vấn đề riêng lẻ mà là sự đồng thời của chúng. Pháp đang trải qua một giai đoạn mà tình trạng khẩn cấp không còn được xem như các tập tục tạm thời mà ngày càng được nhận thức là một trạng thái cấu trúc kéo dài.
Trung Đông như một yếu tố sốc kinh tế
Trong trung tâm của các bản tin địa chính trị vẫn là các cuộc tấn công của Mỹ vào mục tiêu Iran và mối lo ngại về sự leo thang khu vực ở Trung Đông. Các phương tiện truyền thông hàng đầu của Pháp phân tích sự phát triển này không chỉ dưới góc độ quân sự mà còn theo các quan điểm kinh tế và xã hội. Đặc biệt được thảo luận sôi nổi là những hậu quả tiềm tàng của việc tăng giá dầu và nguy cơ các đợt tăng lạm phát mới.
Sự lo lắng gợi nhớ nhiều nhà bình luận đến các cuộc khủng hoảng năng lượng trước đây. Mặc dù Pháp có tỷ lệ điện hạt nhân cao nên về cấu trúc ít phụ thuộc vào nhập khẩu khí đốt hơn so với Đức hay Ý, nhưng nền kinh tế vẫn nhạy cảm với giá nguyên liệu và chi phí vận chuyển tăng. Đặc biệt, giá dầu diesel ở Pháp có sức biểu tượng chính trị đáng kể. Kể từ phong trào Áo Vest Vàng, mọi sự tăng rõ rệt của chi phí nhiên liệu được coi là mồi lửa xã hội tiềm năng.
Do đó, chính phủ phản ứng kịp thời. Thủ tướng Sébastien Lecornu bảo vệ các biện pháp hỗ trợ nhà nước cho các ngành bị ảnh hưởng nặng nề. Các đề xuất bao gồm kéo dài trợ cấp nhiên liệu, giảm nhẹ cụ thể cho ngành vận tải, nông nghiệp và thủ công cũng như các biện pháp ổn định sức mua của các hộ gia đình thu nhập thấp. Bối cảnh chính trị rõ ràng: Paris cố gắng ngăn chặn một làn sóng phản đối mới ngay từ đầu.
Nhiều báo kinh tế Pháp hiện công khai nói về “nền kinh tế xử lý khủng hoảng liên tục.” Ý nói đến một trạng thái mà các chính phủ gần như không tiến hành chính sách cải cách dài hạn mà chủ yếu phản ứng với các cú sốc bên ngoài — đại dịch, chiến tranh, khủng hoảng năng lượng, lạm phát hay hậu quả khí hậu. Không gian hành động chính trị do đó thu hẹp rõ rệt.
Đợt nắng nóng sớm thay đổi giọng điệu của cuộc tranh luận về khí hậu
Bên cạnh đó, một đợt sóng nhiệt xuất hiện sớm bất thường đang gây ảnh hưởng đến cuộc thảo luận chính trị nội bộ. Nhiệt độ vượt xa mức trung bình theo mùa đặc biệt ở phía Tây và Tây Nam nước Pháp khiến các nhà khí tượng học đưa ra nhiều cảnh báo. Điều đáng chú ý là sự thay đổi trong cách truyền thông xử lý các hiện tượng thời tiết cực đoan. Các tờ báo Pháp không còn coi những nhiệt độ cao là hiện tượng thiên nhiên đơn lẻ mà xem đó là biểu hiện của sự biến đổi khí hậu đang diễn ra nhanh chóng.
Nhiều nhà bình luận dùng cụm từ “mùa hè trước mùa hè”. Thuật ngữ này không chỉ mô tả tình trạng thời tiết bất thường mà còn diễn tả cảm giác ngày càng mất kiểm soát trước những biến đổi khí hậu. Pháp đã trải qua nhiều mùa hè cực đoan trong nhiều năm: cháy rừng ở Tây Nam, thiếu nước, kỷ lục nhiệt độ và hạn hán đã làm thay đổi sâu sắc nhận thức về biến đổi khí hậu.
Việc chuẩn bị hạ tầng của đất nước đang được bàn luận rất gay gắt. Câu hỏi ngày càng trở nên không phải là liệu khí hậu có đang thay đổi hay không, mà là liệu nhà nước và các địa phương có đủ khả năng để đối phó lâu dài với các tình huống thời tiết cực đoan ngày càng thường xuyên hay không. Các cuộc tranh luận về cung cấp nước, lưới điện, làm mát các tòa nhà công cộng và các đảo nhiệt đô thị đang trở nên quan trọng hơn rõ rệt.
Thêm vào đó là một yếu tố xã hội: Nắng nóng ảnh hưởng không đồng đều đến các nhóm dân cư khác nhau. Đặc biệt người cao tuổi, người lao động trong các công việc không ổn định hoặc cư dân sống trong những căn hộ cách nhiệt kém được coi là những nhóm dễ bị tổn thương nhất. Cuộc tranh luận về khí hậu do đó càng mang tính xã hội — tương tự như cuộc thảo luận về giá năng lượng.
Nỗi sợ về nền kinh tế chiến tranh âm ỉ
Về kinh tế, chi phối là sự pha trộn giữa bất ổn và mệt mỏi. Các phương tiện truyền thông Pháp ngày càng phân tích nguy cơ một nền “kinh tế chiến tranh” âm ỉ ở châu Âu. Ý ở đây không phải là một nền kinh tế chỉ huy nhà nước truyền thống mà là việc ưu tiên lâu dài cho quốc phòng, an ninh năng lượng và chính sách công nghiệp chiến lược.
Cuộc chiến xâm lược của Nga chống lại Ukraine đã làm tăng tốc quá trình này. Sự leo thang mới ở Trung Đông hiện đang làm gia tăng lo ngại về những áp lực tiếp theo đối với chuỗi cung ứng toàn cầu và thị trường nguyên liệu thô. Các nhà bình luận Pháp đặc biệt chú ý đến ảnh hưởng đến giá tiêu dùng và ngân sách công.
Pháp đang trong một tình thế khó khăn về chính trị. Một mặt, tình hình địa chính trị đòi hỏi chi tiêu quốc phòng cao hơn và sự độc lập chiến lược lớn hơn. Mặt khác, áp lực tăng lên để giảm nhẹ tổn thất về sức mua một cách xã hội. Tuy nhiên, nợ công lại hạn chế phạm vi tài chính.
Nhiều nhà quan sát nhận thấy đây là một sự thay đổi cơ bản trong chính sách châu Âu. Trong nhiều thập kỷ, toàn cầu hóa kinh tế được coi là đảm bảo cho sự ổn định ngày càng tăng và giá cả giảm. Giờ đây, các thuật ngữ như „tự chủ chiến lược“, „khả năng phục hồi“ hay „an ninh cung ứng“ trở nên chiếm ưu thế. Pháp đã cố gắng từ lâu để định vị mình là người đi đầu trong chính sách công nghiệp và an ninh châu Âu mới này.
Chính sách an ninh vẫn là chủ đề nền thường trực
Tình hình an ninh là một trọng tâm liên tục khác trong các báo cáo của Pháp. Sau các sự kiện quốc tế lớn và căng thẳng ở Trung Đông, truyền thông ngày càng thảo luận về phòng ngừa khủng bố, bảo vệ không gian công cộng và kiến trúc an ninh của châu Âu.
Pháp có một nhạy cảm lịch sử đặc biệt. Các vụ tấn công trong những năm gần đây đã thay đổi vĩnh viễn cảm giác an toàn xã hội. Do đó, chính trị và công chúng phản ứng rất cẩn trọng với bất kỳ sự leo thang quốc tế nào có thể ảnh hưởng đến an ninh nội bộ.
Cùng lúc đó, cuộc tranh luận về vai trò của Pháp trong NATO và châu Âu ngày càng tăng. Các chiến lược tổng thống về khả năng phòng thủ châu Âu hiện được thảo luận ít lý thuyết hơn so với vài năm trước. Thực tế địa chính trị đã làm lung lay nhiều giả định nền tảng trước đây của chính sách an ninh châu Âu.
Điều thú vị là sự thay đổi của giọng điệu công khai. Cách đây vài năm, các cuộc thảo luận về khủng bố hoặc di cư thường là những cuộc tranh luận đầy cảm xúc. Ngày nay, nhiều phân tích có vẻ thận trọng và chiến lược hơn. An ninh không còn được xem như một trạng thái bất thường mà là một nhiệm vụ cốt lõi lâu dài của nhà nước.
Cannes và sự khẳng định văn hóa của châu Âu
Bất chấp những cuộc khủng hoảng, văn hóa vẫn là một phần rất nổi bật trong công chúng Pháp. Hậu quả của liên hoan phim Cannes vẫn tiếp tục được các tờ thông tin và trang văn hóa quan tâm. Điều này không chỉ liên quan đến phim ảnh, mà còn liên quan đến hình ảnh xã hội và các vấn đề về quyền lực văn hóa.
Nhiều nhà bình luận phân tích các thông điệp chính trị của điện ảnh châu Âu, sự phân mảnh xã hội và sự cạnh tranh của các nền tảng Mỹ. Cuộc tranh luận đồng thời chạm đến câu hỏi về cách châu Âu phản ứng văn hóa với những biến động toàn cầu.
Pháp truyền thống không chỉ coi văn hóa là ngành giải trí mà còn là một phần của bản sắc quốc gia và chủ quyền chiến lược. Đặc biệt trong thời kỳ khủng hoảng, tư tưởng này có ý nghĩa mới. Khi bất ổn kinh tế và địa chính trị gia tăng, văn hóa ngày càng được hiểu là không gian để xã hội khẳng định lại chính mình.
Sự đồng thời giữa các cuộc tranh luận về khủng hoảng và phản ánh văn hóa cho thấy một đặc điểm điển hình của công chúng Pháp: Ngay cả trong những giai đoạn căng thẳng cao độ, vẫn duy trì yêu cầu phân loại các diễn biến chính trị một cách triết học, lịch sử và văn hóa.
Cuối cùng, bức tranh hiện ra là hình ảnh của một quốc gia trong trạng thái báo động thường trực — nhưng không hề hoảng loạn ngay tức thì. Nước Pháp có vẻ kiệt quệ, nhưng đồng thời cũng rất chính trị và tỉnh táo. Chiến tranh, khí hậu, lạm phát và các vấn đề an ninh hòa quyện thành một cảm giác tập thể về sự bất ổn cấu trúc. Mối lo thực sự của nhiều bình luận gia do đó không phải về từng cuộc khủng hoảng riêng lẻ mà là sự bền vững của chúng. Tình trạng ngoại lệ dường như ngày càng trở thành trạng thái bình thường chính trị.