Parijs – 19.07.2026: Florence Portelli, vicevoorzitter van de conservatieve partij Les Republicains, heeft scherpe kritiek geuit op de geplande bezuinigingen bij door de staat gefinancierde culturele instellingen. Volgens haar dalen de subsidies voor 28 grote instellingen met 13 procent. Cultuur mag niet worden gebruikt als sluitpost van het begrotingsbeleid, verklaarde Portelli. Daarbij wees zij op het belang van de sector voor werkgelegenheid, economische activiteit en de toegang van de bevolking tot culturele voorzieningen.
De uitspraak past in een breder debat over de cultuurbegroting voor 2026. Het parlement had tijdens de behandeling van de Financiewet al gewezen op een merkbare vermindering van de middelen voor de begrotingsmissie Cultuur. Volgens de analyse van de Senaat worden alle vier programma’s van deze begrotingsmissie getroffen, zij het in uiteenlopende mate. De daling maakt deel uit van het consolidatiebeleid van de staat, dat is gericht op het terugdringen van het begrotingstekort.
De ontwikkeling is bijzonder duidelijk in het programma Creation. De in 2026 beschikbare middelen voor betalingen bedragen daar 1,01 miljard euro, 33,9 miljoen euro minder dan het niveau in de Financiewet voor 2025. Voor de ondersteuning van productie en verspreiding van podiumkunsten reserveert de begroting 789 miljoen euro, een daling van 3,66 procent ten opzichte van het voorgaande jaar.
De wettelijk vastgestelde uitgaven voor de volledige begrotingsmissie Cultuur bedragen in 2026 ongeveer 4,94 miljard euro. Daarvan gaat circa 1,28 miljard euro naar staatsuitvoerders en andere openbare instellingen; de subsidies voor hun lopende taken bedragen ongeveer 1,12 miljard euro. Deze totaalbedragen maken echter geen directe conclusie mogelijk over het door Portelli genoemde percentage voor de groep van 28 instellingen, waarvan de precieze afbakening niet in het openbare begrotingsdocument staat vermeld.
De politieke betekenis ligt vooral in het samenvallen van bezuinigingen door de staat en op lokaal niveau. Gemeenten, samenwerkingsverbanden van gemeenten, departementen en regio’s dragen een groot deel van de cultuurfinanciering. Volgens de barometer die door de Senaatscommissie wordt gebruikt, verlaagde 47 procent van de territoriale overheden hun cultuurbegrotingen tussen 2024 en 2025. Bij culturele verenigingen meldde 42 procent van de ondervraagde overheden dalende subsidies.
Voor theaters, festivals, orkesten en instellingen voor cultuureducatie is dit financieringsmodel bijzonder kwetsbaar. Toegangsinkomsten dekken bij veel instellingen slechts een beperkt deel van de kosten. De Senaat waarschuwt daarom dat dalende subsidies kunnen leiden tot minder voorstellingen, uitgestelde producties, beperkte tournees en het schrappen van tijdelijke banen. Stijgende vaste kosten voor techniek, energie en personeel vergroten de aanpassingsdruk.
Portelli’s interventie is ook vanuit partijpolitiek oogpunt opmerkelijk. Les Republicains koppelt de kritiek op de bezuinigingen niet aan een principiële afwijzing van begrotingsdiscipline, maar wijst op het karakter van cultuur als openbare infrastructuur. Of de regering de middelen voor afzonderlijke instellingen nog zal bijstellen, blijft onduidelijk. Het huidige debat gaat daarmee niet alleen over afzonderlijke begrotingen, maar ook over de vraag hoe Frankrijk zijn cultuurmodel, dat grotendeels gezamenlijk door de staat en territoriale overheden wordt gedragen, duurzaam wil financieren.
Bronnen
- Franceinfo
- Senaat: Commission de la culture, de l’education, de la communication
- Legifrance: Financiewet 2026