Rassemblement National legt wet op hulp bij sterven voor aan Constitutionele Raad

Parijs – 20.07.2026: Het Rassemblement National heeft volgens mediaberichten de Conseil constitutionnel ingeschakeld vanwege de wet over een recht op hulp bij sterven. De rechtsnationalistische partij reageert daarmee vijf dagen na de definitieve aanneming van de tekst door de Nationale Vergadering. Voorafgaand aan de afkondiging kan de wet nu pas na de beslissing van het Constitutionele Hof in werking treden.

De Nationale Vergadering had het voorstel op 15 juli 2026 in laatste lezing aangenomen met 291 tegen 241 stemmen en 29 onthoudingen. De wet creëert onder strikt omschreven voorwaarden een recht om hulp bij sterven aan te vragen. Toegelaten moeten worden: meerderjarige personen met de Franse nationaliteit of een duurzaam rechtmatig verblijf in Frankrijk, die lijden aan een ernstige en ongeneeslijke ziekte met een vergevorderde of terminale prognose.

Andere voorwaarden zijn een blijvend lichamelijk of psychisch lijden dat niet op behandelingen reageert, of lijden dat door de betrokkene als ondraaglijk wordt ervaren, evenals het vermogen om de eigen wil vrij en geïnformeerd te uiten. Over de aanvraag beslist een arts in een collegiale procedure. Na een bedenktijd kan de betrokken persoon de dodelijke stof zelf innemen; als die daar lichamelijk niet toe in staat is, kan een arts of zorgverlener deze toedienen.

De gang naar de rechter door het Rassemblement National breidt een reeds lopende grondwettelijke toetsing uit. Premier Sebastien Lecornu had op 14 juli aangekondigd de Conseil constitutionnel over drie punten in te schakelen: over de duur van de herroepingstermijn, beschermingsmaatregelen voor meerderjarige personen onder juridische bescherming en de verenigbaarheid van de gewetensclausule voor medisch personeel met de identiteit van bepaalde instellingen. Ook Senaatsvoorzitter Gerard Larcher wendde zich op 16 juli tot het hof.

Larcher motiveerde zijn stap met onduidelijkheden in de definitieve tekst. Hij richtte zich met name op de termijn van slechts twee dagen tot de bevestiging van de aanvraag, de controle op een vrije en geïnformeerde wil, de toegang tot de rechterlijke macht bij twijfel en de reikwijdte van de gewetensclausule. De Senaat had het voorstel op 7 juli verworpen; de Nationale Vergadering zette zich vervolgens door in de procedure op grond van artikel 45 van de Grondwet.

Het Rassemblement National had de hervorming in het parlement grotendeels afgewezen, hoewel enkele afgevaardigden van de partij voor de tekst stemden. Bij de stemming van 30 juni stemden 103 van de toenmalige 122 RN-afgevaardigden tegen, 14 voor en vijf onthielden zich. De huidige gang naar de rechter voegt een institutioneel niveau toe aan de politieke tegenstand: het Constitutionele Hof toetst niet de doelmatigheid van de wet, maar de verenigbaarheid ervan met de grondrechten en de procedureregels van de Grondwet.

Volgens artikel 61 van de Grondwet kunnen onder meer de premier, de voorzitters van beide parlementskamers of ten minste 60 afgevaardigden dan wel senatoren een aangenomen maar nog niet afgekondigde norm voorleggen aan de Conseil constitutionnel. De beslissing daarvan kan afzonderlijke bepalingen bevestigen, van voorwaarden voorzien of vernietigen. Pas daarna is de afkondiging van de wet inzake hulp bij sterven mogelijk.