Strandconcessies in Frankrijk: er wordt betaald voor de service, niet voor de toegang

Parijs – 31.07.2026: Ligstoelen, bediening bij de parasol en horeca direct aan het water maken in veel badplaatsen aan de Franse Middellandse Zeekust deel uit van de zomerbusiness. Een vrijdag uitgezonden reportage van Franceinfo beschrijft hoe exploitanten met dergelijke aanbiedingen omzet genereren. De gangbare term “privéstrand” is echter misleidend: de Franse zeestranden blijven in beginsel onderdeel van het openbare maritieme domein.

De toegang voor voetgangers, evenals het vrije en kosteloze gebruik door het algemene publiek, is wettelijk beschermd. Restaurants, ligstoelen of parasols mogen een strand daarom niet volledig voorbehouden aan betalende klanten. Ook wie niets consumeert, moet het strand kunnen bereiken en gebruik kunnen maken van een vrij toegankelijk gedeelte. Er wordt betaald voor comfort, horeca en aanvullende diensten, niet voor toegang tot de zee.

De staat kan gemeenten of andere instanties echter wel concessies voor beperkte tijd verlenen voor de inrichting, exploitatie en het onderhoud van stranden. Die maken het mogelijk afgebakende zones te gebruiken voor voorzieningen die verband houden met strandgebruik. Daartoe behoren seizoenshoreca, de verhuur van ligstoelen en parasols of watersportaanbiedingen. De exploitanten verwerven daarmee geen eigendom van het strand.

Een strandconcessie mag volgens de geldende voorschriften maximaal twaalf jaar duren. Gemeenten hebben voorrang bij de toekenning en dienen bij de bevoegde prefectuur een gebruiksplan in. De overheid beoordeelt onder meer de verdeling van de oppervlakten, de toegankelijkheid ervan en de verenigbaarheid van het project met voorschriften voor landschaps- en natuurbescherming. Exploitatieovereenkomsten en concessies moeten openbaar worden gemaakt.

Ook de commercieel bruikbare ruimte is beperkt. Ten minste 80 procent van de oeverlengte en het strandoppervlak van een gemeente moet vrij blijven van installaties en voorzieningen. Bij kunstmatig aangelegde stranden bedraagt het verplichte vrije aandeel ten minste 50 procent. Als basis voor de berekening geldt de oppervlakte bij gemiddelde waterstand. Zo moet worden voorkomen dat lucratieve aanbiedingen het openbare karakter van hele kuststroken verdringen.

In beginsel zijn alleen installaties toegestaan die kunnen worden afgebroken of verplaatst en niet permanent in de grond zijn verankerd. Na afloop van de concessie moet de oorspronkelijke toestand kunnen worden hersteld. Uitzonderingen voor vaste bouwwerken betreffen vooral openbare sanitaire voorzieningen en reddingsposten. De prefecturen beheren het openbare maritieme domein en houden toezicht op de naleving van de voorwaarden.

Voor strandbezoekers volgt hieruit een duidelijk onderscheid: een exploitant kan kosten in rekening brengen voor een ligstoel, parasol, eten of bediening. Hij mag de vrije toegang tot het strand echter niet verkopen of uitsluitend aan zijn klanten voorbehouden.