Tập Cận Bình và Putin tạo lập trục đối trọng với phương Tây
Trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị ngày càng leo thang, Trung Quốc và Nga một lần nữa thể hiện sự sát cánh chiến lược. Vài ngày sau cuộc gặp với Donald Trump, Chủ tịch nước Trung Quốc Tập Cận Bình đã đón tiếp Tổng thống Nga Vladimir Putin tại Bắc Kinh với tư cách khách quốc. Ý nghĩa biểu tượng của cuộc gặp này rất rõ ràng, khi hai nhà lãnh đạo quốc gia thể hiện vai trò đại diện cho một trật tự có vẻ ổn định trong một thế giới được mô tả ngày càng bất ổn do sự khó lường của Mỹ.
Cuộc gặp này tái xác nhận mối quan hệ hợp tác chặt chẽ đã sâu sắc hơn nhiều giữa Moscow và Bắc Kinh trong những năm gần đây. Từ trước đây chủ yếu là đối tác thực dụng, nay đã phát triển thành trục địa chính trị với tham vọng toàn cầu. Hai nước chia sẻ lợi ích chung trong việc kiềm chế ảnh hưởng của Mỹ và thúc đẩy một trật tự thế giới đa cực, nơi Washington không còn là lực lượng thống trị.
Sự gần gũi này đặc biệt rõ nét trong các lĩnh vực kinh tế và quân sự. Nga sau các lệnh trừng phạt của phương Tây do cuộc chiến Ukraine đã tăng cường định hướng sang châu Á. Trong khi đó, Trung Quốc hưởng lợi từ các xuất khẩu năng lượng có lợi từ Nga để đảm bảo nhu cầu tài nguyên khổng lồ của mình. Các dự án lớn trong lĩnh vực khí đốt và dầu mỏ đang trở thành nền tảng trung tâm trong quan hệ song phương. Đồng thời, cả hai nước cũng tăng cường hợp tác trong hạ tầng, công nghệ và hệ thống tài chính, nhằm hướng tới độc lập khỏi hệ thống đô la do phương Tây dẫn đầu.
Trong lĩnh vực quân sự, hai nước cũng phối hợp ngày càng chặt chẽ hơn. Các cuộc tập trận chung ở Thái Bình Dương, Biển Đông và Trung Á không chỉ là hợp tác thực chất mà còn gửi đi thông điệp chính trị tới phương Tây. Thông điệp đó là “Nga và Trung Quốc là đối tác chiến lược chống lại bá quyền Mỹ mà họ chỉ trích”.
Động thái này có nền tảng là chính sách đối ngoại của Mỹ trong những năm gần đây. Dưới chính quyền Trump, Mỹ đã ngày càng đối đầu với Trung Quốc, trong khi quan hệ với Nga bị bao phủ bởi lệnh trừng phạt và sự hoài nghi lẫn nhau. Bắc Kinh và Moscow xem đây là nỗ lực kiềm chế và đáp trả bằng việc phối hợp lợi ích ngày càng chặt chẽ hơn.
Điều này có ý nghĩa lớn đối với châu Âu và cộng đồng quốc tế. Đối tác sâu sắc hơn giữa Trung Quốc và Nga có thể thay đổi cơ cấu quyền lực toàn cầu lâu dài. Nó có thể tạo áp lực lên các liên minh hiện có và hình thành các đường ranh đối đầu địa chính trị mới. Đồng thời, cho thấy chính trị quốc tế ngày càng đặc trưng bởi các trung tâm quyền lực cạnh tranh.
Do đó, quan hệ giữa Bắc Kinh và Moscow vượt ra ngoài hợp tác song phương đơn thuần, phát triển thành yếu tố trung tâm của ngoại giao quốc tế và sẽ có ảnh hưởng quyết định đến chính trị thế giới trong vài năm tới.
Iran thể hiện ranh giới của mình
Căng thẳng gần đây giữa Iran và Mỹ làm nổi bật những thay đổi nghiêm trọng trong động lực địa chính trị ở Trung Đông. Mặc dù về quân sự rõ ràng thua kém Mỹ, Cộng hòa Hồi giáo ngày càng thể hiện ảnh hưởng lớn trong khu vực qua chiến lược phi đối xứng. Đặc biệt những mối đe dọa có mục tiêu đối với những tuyến năng lượng và giao thương quan trọng ở Vịnh Ba Tư cho thấy sự mong manh của trật tự quốc tế trong vùng.
Trung tâm của chiến lược này là cái gọi là “áp lực tam giác”. Iran không trực tiếp đánh bại Mỹ bằng quân sự mà thay vào đó cố gắng gây áp lực lên các đối tác khu vực và lợi ích kinh tế của Mỹ. Các cuộc tấn công tàu chở dầu, chiến dịch dùng drone và các đe dọa phong tỏa Eo biển Hormuz lặp đi lặp lại hoạt động như đòn bẩy địa chính trị. Eo biển này là một trong những tuyến năng lượng quan trọng nhất thế giới, với phần lớn thương mại dầu mỏ toàn cầu đi qua vùng hẹp này mỗi ngày. Chỉ bằng đe dọa kiểm soát, Iran đủ để làm mất ổn định thị trường quốc tế và tạo áp lực chính trị lên các nước phương Tây.
Quản lý Iran đang theo đuổi chiến lược răn đe lâu dài thông qua cách này. Họ cố ý khai thác những điểm yếu phát sinh từ chính sách Trung Đông của Mỹ. Sau các can thiệp tốn kém cao ở Iraq và Afghanistan, Washington ít hứng thú với các chiến dịch quân sự quy mô lớn mới. Trong khi đó các trung tâm quyền lực khu vực cũng thay đổi, khi Saudi Arabia và Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất tìm kiếm chiến lược an ninh riêng và tiếp cận ngoại giao với Tehran.
Thêm vào đó, Iran có kế hoạch hiện đại hóa năng lực quân sự một cách hợp lý. Không lực và hải quân truyền thống vẫn còn hạn chế, nhưng Tehran đã đầu tư mạnh vào chương trình tên lửa, công nghệ drone và các đồng minh trong khu vực. Hình thức chiến tranh phi đối xứng này cho phép chế độ gây áp lực gián tiếp lên đối thủ trong khi duy trì xung đột ở mức độ gần ngưỡng chiến tranh toàn diện.
Những động thái này cho thấy sự thay đổi liên tục về cán cân quyền lực khu vực. Dù ưu thế quân sự của Mỹ vẫn được duy trì, song về chính trị ngày càng gây tranh cãi. Trong khi đó Iran, bất chấp cấm vận kinh tế và cô lập quốc tế, thể hiện quyết tâm bảo vệ lợi ích chiến lược một cách tích cực. Theo cách này, một động lực mới mang ảnh hưởng rộng lớn vượt ra ngoài Trung Đông đang hình thành.
Tin tức khác
– Cuba nghi ngờ sự chân thành của chính quyền Trump：Cuba mong muốn đàm phán nhưng đang bị chính quyền Trump gây áp lực.
– Khủng hoảng Ebola làm gia tăng tranh cãi về tiêu chuẩn kép trong y tế toàn cầu：Tiếng nói châu Phi chỉ trích phản ứng của cơ quan y tế lớn nhất lục địa.
– Công chức Pháp nghi ngờ đã khiến hơn 100 phụ nữ bất tỉnh bằng thuốc：Christian Negre đối mặt phiên tòa.
– Video ghi lại hoạt động khiêu khích của Itamar Ben-Gvir, nhà hoạt động thân Palestine：Bộ trưởng An ninh Quốc gia Israel đối mặt chỉ trích.
– Vụ giết người tại Nhật Bản làm dấy lên quan ngại về tổ chức tội phạm Rồng Đặc biệt：Thiếu niên đang bị điều tra về nghi ngờ giết người.
– Trung Quốc thông báo mua 200 máy bay Boeing：Dấu hiệu giảm căng thẳng trong tranh chấp thương mại Mỹ – Trung.
– Đội bóng đá Bắc Triều Tiên và Hàn Quốc khơi gợi cảm xúc mạnh mẽ：Cuộc đối đầu thể thao hiếm hoi thu hút sự chú ý.