De Parijse nacht trilde van geluk en verloor soms de controle. Na de kwalificatie van Paris Saint-Germain voor de finale van de UEFA Champions League veranderden delen van de Franse hoofdstad in een luidruchtige zee van claxons, fakkels en gezang. Maar terwijl duizenden de overwinning op FC Bayern vierden, bleef er de ochtend erna een bittere nasmaak achter.
Vooral de tentoonstelling «Vivre ensemble» van de bekende fotograaf Yann Arthus-Bertrand op de Place de la Concorde werd zwaar getroffen. Talrijke grootformaat fotopanelen werden omvergeworpen, beschadigd of uit hun bevestigingen gerukt. De beelden, die eigenlijk sociale verbondenheid moesten vieren, werden juist in de nacht van collectieve euforie het slachtoffer van blind vandalisme. Een ironischer voorval is nauwelijks denkbaar.
De fotograaf reageerde zichtbaar teleurgesteld. In een korte video sprak hij met die mix van sarcasme en frustratie die ontstaat wanneer idealisme botst met de realiteit van het asfalt. „Blijkbaar waren de PSG-fans erg dol op deze tentoonstelling”, zei hij droog, terwijl hij vrijwilligers opriep te helpen bij het herstellen van de beschadigde installatie. De zin was half grap, half wanhoop.
Ook op andere plekken verliep de nacht chaotisch. Rond de wijken Trocadéro, Alma en Concorde vonden rellen, vernielingen en confrontaties met de politie plaats. Groepen jonge mannen trokken door de straten, staken vuurwerk af en probeerden af en toe zelfs door te breken naar de toegangswegen van de Parijse ringweg. De politie reageerde met massale aanwezigheid en dreef menigten herhaaldelijk uiteen.
Volgens het ministerie van Binnenlandse Zaken heeft de politie 127 personen aangehouden, van wie meer dan honderd rechtstreeks in Parijs. Elf mensen raakten gewond, onder wie één persoon die zwaar gewond raakte door een vuurwerkmortier. Rond half drie ’s nachts keerde de rust geleidelijk terug. Parijs slaakte een zucht van verlichting — hoewel de stad er daarna niet meer zo netjes uitzag.
Deze taferelen roepen opnieuw de vraag op die in Frankrijk na grote voetbalavonden bijna ritueel opkomt: waarom verandert zorgeloze vreugde zo vaak in agressie? Natuurlijk vierden tienduizenden mensen vreedzaam feest. Gezinnen stonden op balkons, mensen dansten op motorkappen van auto’s, onbekenden omhelsden elkaar. Maar meestal zijn enkele tientallen relschoppers al voldoende om het beeld van een hele nacht te bepalen.
Met het oog op de finale tegen «Arsenal FC» op 30 mei in Boedapest hebben de autoriteiten al een grootschalige inzet van veiligheidstroepen aangekondigd. Minister van Binnenlandse Zaken Laurent Nuñez beloofde «systematische interventies» in geval van nieuwe ongeregeldheden. Tegelijkertijd veroorzaakt de geplande fanzone in Parijs nu al politieke spanningen tussen het stadsbestuur en de politie. Achter de schermen is de spanning zeer hoog.
Parijs houdt van voetbal. Maar soms lijkt die liefde op een lucifer in een kamer vol benzinedampen.
Andreas M. B.