Uitzettingsbevel tegen Xenia Fedorova verdeelt Frans extreemrechts

Parijs – 30.07.2026: De Franse autoriteiten hebben een uitzettingsbevel uitgevaardigd tegen Xenia Fedorova, de voormalige directrice van de Russische staatszender RT France. Het besluit, gedateerd 29 juli, verwijt de Russische staatsburger narratieven van desinformatie en destabilisatie te verspreiden. Deze zouden erop gericht zijn de publieke opinie te beïnvloeden en het vertrouwen van Franse en Europese burgers in hun instellingen te ondermijnen. De staat ziet hierin een aantasting van zijn fundamentele belangen.

Fedorova leidde RT France vanaf de start in 2017 tot de stopzetting van de uitzendingen. Enkele dagen na de grootschalige Russische aanval op Oekraïne op 24 februari 2022 verbood de Europese Unie de verspreiding van RT en Sputnik. RT France staakte later zijn activiteiten. Fedorova bleef echter aanwezig in het Franse medialandschap en trad onder meer op in programma’s uit de mediaomgeving van ondernemer Vincent Bolloré.

Het bevel komt in een periode van intensieve debatten over Russische beïnvloedingsoperaties in Frankrijk en andere Europese landen. Volgens mediaberichten motiveren de autoriteiten hun stap met herhaalde uitlatingen van Fedorova over de oorlog tegen Oekraïne en over Europese instellingen. Duitsland had haar in 2024 al de toegang ontzegd vanwege activiteiten in de omgeving van het Russische persbureau Ruptly. In Frankrijk beschikte zij sinds 2024 over een verlengde verblijfskaart met een geldigheid van tien jaar.

Binnen extreemrechts is de reactie tegenstrijdig. Delen van het Rassemblement National verwelkomen een krachtiger optreden tegen vermeende Russische beïnvloeding, maar verbinden hun instemming aan het verwijt dat de staat buitenlandse propaganda afhankelijk van de herkomst verschillend behandelt. Andere politici en stemmen uit rechtse media beschouwen het bevel als een politiek gemotiveerde aanval op de vrijheid van meningsuiting.

Juridisch moeten de beoordeling van Fedorova’s uitlatingen en de voorwaarden voor haar uitzetting van elkaar worden onderscheiden. Een bestuursmaatregel vervangt geen strafrechtelijke veroordeling en kan voor de rechter worden aangevochten. Het Franse verblijfsrecht staat uitzetting ondanks een geldige verblijfstitel toe wanneer de autoriteiten een ernstige bedreiging van de openbare orde of fundamentele staatsbelangen vaststellen. Of aan deze voorwaarden in het concrete geval is voldaan, kan onderwerp worden van een bestuursrechtelijke procedure.

De beslissing zet tegelijk de mediabedrijven die Fedorova regelmatig als commentatrice hadden uitgenodigd onder druk om zich te verantwoorden. Voor het Rassemblement National raakt de kwestie aan het eigen buitenlandspolitieke verleden. De partij probeert al jaren afstand te tonen van haar vroegere nabijheid tot het Kremlin; tegelijk maken nog steeds personen met Ruslandvriendelijke standpunten deel uit van haar politieke omgeving. Het besluit dwingt deze kampen in een concreet geval positie in te nemen.