Lyon leeft van zijn straten. Tussen de smalle steegjes van de oude binnenstad, de elegante winkelstraten van de Presqu’île en de uitgestrekte pleinen rond Place Bellecour speelt zich normaal gesproken af wat het karakter van de stad bepaalt: mensen flaneren, zitten in straatcafés of snuffelen rond in kleine winkels. Maar deze zomer is op veel plaatsen een ongewoon beeld te zien. Terugkerende hittegolven doen het openbare leven verstillen, met merkbare gevolgen voor handel en horeca.
Op bijzonder hete dagen loopt de thermometer op tot bijna 40 graden. De dichtbebouwde binnenstad houdt de warmte vast als een reusachtige oven. Asfalt, gevels en straatstenen geven de hitte tot ver in de avonduren af. Wie geen dwingende reden heeft, ziet af van een tocht naar het centrum en zoekt schaduw, een zwembad of meteen de koelere omgeving op. Het resultaat is direct zichtbaar in de winkelstraten: waar normaal een levendige drukte heerst, blijven veel etalages onopgemerkt.
Vooral kleine winkels die door de eigenaar worden gerund, komen daardoor onder druk te staan. Zij leven van spontane bezoeken en passanten. Als die klanten wegblijven, dalen de inkomsten onmiddellijk. Sommige winkeliers melden omzetverliezen van tot 30 procent in vergelijking met gewone zomerdagen. Grote winkelcentra komen daarentegen aanzienlijk beter door de hitte heen. Dankzij geklimatiseerde verkoopruimtes trekken zij veel mensen aan die er niet alleen winkelen, maar ook aangename temperaturen zoeken.
De situatie in de horeca is niet minder gespannen. De normaal goed bezochte restaurantterrassen blijven zelfs in het hoogseizoen verrassend leeg. Bij temperaturen ruim boven de grens van 35 graden verliezen zelfs schaduwrijke plekken hun aantrekkingskracht. Lunchen in de brandende zon? Voor veel gasten is dat eenvoudigweg geen optie.
Talrijke horecaondernemers reageren met flexibelere openingstijden en verleggen hun focus naar de avonduren. Maar ook na zonsondergang blijft de hitte vaak voelbaar. Tegelijkertijd ontbreken veel vaste gasten, die tijdens de vakantie buiten de stad verblijven. Ook het toerisme ontwikkelt zich zwakker dan gehoopt, waardoor extra klandizie uitblijft.
Voor de werknemers betekent de situatie een dubbele belasting. Vooral in de keukens lopen de temperaturen op tot een niveau dat het dagelijkse werk aanzienlijk bemoeilijkt. Airconditioning ontbreekt in veel oudere gebouwen of is onvoldoende voor doeltreffende koeling. Tegelijkertijd drijven ventilatoren en koeltechniek de elektriciteitskosten op, juist in een periode van dalende omzetten.
De ontwikkeling laat zien hoe sterk de klimaatcrisis inmiddels het economische leven in de binnensteden beïnvloedt. Hittegolven veranderen niet alleen het vrijetijdsgedrag van mensen, maar ook de fundamenten van de detailhandel en de horeca. Meer bomen, schaduwrijke plekken, drinkfonteinen en vergroende straten zouden op lange termijn voor verkoeling kunnen zorgen. Maar zulke projecten kosten tijd. Voor veel winkeliers en restauranteigenaren telt daarentegen elke afzonderlijke zomerdag. Want als de hitte mensen blijvend van de straten verdrijft, verliest Lyon een deel van die levendige stadscultuur die bezoekers en inwoners altijd al waarderen.
Auteur: C.H.