Westworld komt opnieuw ter sprake als toekomstmachine

Parijs – 25.07.2026: In zijn zomerse reeks over series die de toekomst vormgeven, richt Laurent Valière deze zaterdag op franceinfo de blik op Westworld. De HBO-productie van Jonathan Nolan en Lisa Joy is in Frankrijk verkrijgbaar in de Apple TV Store. De serie blijft een opmerkelijk elegant gedachtenlaboratorium: een pretpark in de gedaante van het Wilde Westen, bevolkt door androïden van wie de voorgeschreven rollen geleidelijk barsten beginnen te vertonen.

Het eerste seizoen begon in 2016 met een bedrieglijk eenvoudige opzet. Welgestelde gasten kopen toegang tot een kunstmatige wereld waarin geweld, verlangen en heldendom zonder gevolgen lijken. De zogeheten hosts, mensachtige robotfiguren, worden na elke ontmoeting gerepareerd, hun herinneringen gewist en hun verhalen opnieuw gestart. Maar juist die eindeloze herhaling zet iets in beweging: het vermoeden dat herinnering het begin van zelfbewustzijn zou kunnen zijn.

Evan Rachel Wood vertolkt Dolores aanvankelijk met een bijna ouderwetse zachtheid. Maar het ogenschijnlijk onschuldige meisje op de ranch wordt een personage dat haar eigen verhaal verdedigt tegen dat van de beheerders van het park. Maeve van Thandiwe Newton, uitbaatster van een saloon, ontdekt tegelijk de brutaliteit van een systeem dat gevoelens als een instelbare functie behandelt. De serie verlangt daarbij van haar acteurs een aanzienlijke mate van morele dubbelzinnigheid.

Westworld is gebaseerd op de gelijknamige film uit 1973 van Michael Crichton, maar plaatst diens technologische nachtmerrie in een wereld van data-economie. Niet de afzonderlijke machine die buiten controle raakt, is de eigenlijke verschrikking. Verontrustender is het idee dat mensen zelf voorspelbaar worden zodra hun voorkeuren, angsten en beslissingen volledig worden geregistreerd en in modellen worden vertaald. Het pretpark fungeert daarmee als een proefopstelling voor macht: wie de verhalen schrijft, beschikt over de personages.

Na de westernopening maakte de serie zich steeds meer los van haar stoffige façades en bracht zij haar verhaal naar een technocratisch heden en toekomst. HBO produceerde vier seizoenen; het vierde seizoen met acht afleveringen ging in 2022 van start. De breed opgezette verhaallijn raakte soms narratief overbelast, maar Westworld behield zijn gevoel voor krachtige beelden: witte laboratoria, eindeloze woestijnen, vlekkeloze gezichten en daarachter de onrustige vraag naar een eigen wil.

Valières hernieuwde ontmoeting met Westworld valt in een tijd waarin kunstmatige intelligentie vanuit sciencefiction het dagelijks leven is binnengedrongen. Daardoor oogt de serie vandaag minder als een voorspelling dan als een slimme, soms bitterkomische parabel over degenen die programma’s schrijven en degenen die erin leven. In Frankrijk wordt de serie in de Apple TV Store aangeboden als HBO-titel; toegang is daarom niet automatisch inbegrepen bij een Apple TV+-abonnement.