Wet op hulp bij sterven: Chenu bekritiseert constitutionele toetsing door Lecornu

Parijs – 16.07.2026: Na de definitieve goedkeuring van de wet over een recht op hulp bij sterven in de Nationale Vergadering heeft premier Sébastien Lecornu een toetsing door de Constitutionele Raad aangekondigd. De afgevaardigde van Rassemblement National Sébastien Chenu uitte donderdag op televisiezender France 2 scherpe kritiek op deze stap. Hij noemde het inschakelen van het hoogste constitutionele orgaan een teken van politieke besluiteloosheid.

De Nationale Vergadering had het wetsvoorstel woensdag 15 juli in laatste lezing aangenomen. Daaraan was een langdurige parlementaire procedure voorafgegaan: de Senaat had de tekst herhaaldelijk verworpen, terwijl de afgevaardigden hem in meerdere lezingen bevestigden en herwerkten. Een gezamenlijke commissie van beide Kamers kon in mei geen akkoord bereiken. Daarmee kreeg de Nationale Vergadering grondwettelijk het laatste woord.

De wet schept onder strikt omschreven voorwaarden een recht op hulp bij sterven. Dit is voorzien voor meerderjarige, wilsbekwame mensen met een ernstige en ongeneeslijke ziekte, van wie het lijden niet kan worden verlicht en van wie de gezondheidstoestand als vergevorderd of onomkeerbaar wordt beschouwd. De procedure moet medisch worden getoetst, gedocumenteerd en in de tijd worden gewaarborgd. Daarnaast werd al in mei een wet aangenomen voor een ruimere toegang tot palliatieve zorg.

Lecornu rechtvaardigt de voorlegging aan de Constitutionele Raad niet met een principiële afwijzing van de wet. Volgens bronnen rond de regering moeten de rechters vooral afzonderlijke waarborgen in de procedure beoordelen. Daartoe behoren de verhouding tussen de gewetensvrijheid van medisch personeel en instellingen die hulp bij sterven weigeren, evenals de juridische vormgeving van de toegang tot de nieuwe voorziening.

Chenu, vicevoorzitter van de Nationale Vergadering en afgevaardigde van Rassemblement National, keerde zich tegen deze houding. Zijn kritiek richt zich minder op de formele mogelijkheid van een constitutionele toetsing dan op het politieke moment ervan. De premier laat een centrale sociaal-politieke beslissing eerst door het parlement nemen en laat de conflictpunten ervan vervolgens over aan de constitutionele rechters, zo luidt de kern van zijn bezwaar.

Institutioneel gezien is het inschakelen van de Constitutionele Raad echter een regulier middel voor preventieve toetsing van wetgeving. Vóór de afkondiging van een wet kunnen onder meer de premier, de voorzitters van beide parlementaire Kamers en ten minste zestig afgevaardigden of senatoren een dergelijke toetsing aanvragen. De Constitutionele Raad kan afzonderlijke bepalingen bevestigen, afkeuren of alleen onder een bepaalde interpretatie toelaten.

De beslissing over de wet op hulp bij sterven zal dus niet alleen worden beoordeeld op de fundamentele maatschappelijke kwestie, maar ook op de juridische precisie van de beschermingsmechanismen. Vooral de vrijwilligheid van het verzoek, de medische beoordeling, de rol van naasten en de bescherming van kwetsbare personen blijven gevoelig. Pas na de uitspraak van de Constitutionele Raad kan de wet worden afgekondigd en kan de praktische uitvoering ervan worden voorbereid.