Zonsverduistering op 12 augustus: zo maak je veilige foto’s

Parijs – 11.08.2026: Op woensdag 12 augustus is in Frankrijk en grote delen van Europa een gedeeltelijke zonsverduistering te zien. De volledige verduistering trekt volgens de NASA over Groenland, IJsland, de Atlantische Oceaan, Noord-Spanje en een klein deel van Portugal. Frankrijk ligt buiten deze smalle zone van totaliteit. Wie het verschijnsel wil fotograferen, moet de uitrusting voor aanvang controleren en mag in geen geval geïmproviseerde bescherming gebruiken.

Voor de camera geldt dezelfde basisregel als voor het blote oog: tijdens alle gedeeltelijke fasen moet er een geschikt zonnefilter voor het objectief zitten. Een eclipsbril beschermt de ogen niet wanneer men door een camera, verrekijker of telescoop kijkt. De daar gebundelde straling kan het filter van de bril beschadigen en ernstig oogletsel veroorzaken, waarschuwt de NASA.

Er mogen uitsluitend onbeschadigde filters worden gebruikt die uitdrukkelijk bestemd zijn voor zonobservatie. Veilige kijkfilters voldoen doorgaans aan de norm ISO 12312-2. Gewone zonnebrillen, getinte ruiten, fotografische neutrale-dichtheidsfilters of zelfgemaakte oplossingen bieden onvoldoende bescherming. Bekraste, beschadigde of loszittende filters moeten worden vervangen. Kinderen mogen optische apparatuur alleen onder voortdurend toezicht gebruiken.

De NASA adviseert om vooraf proefopnamen van de niet-verduisterde zon te maken met dezelfde camera en het beoogde objectief. Zo kunnen beeldkader, scherpstelling en belichting zonder tijdsdruk worden ingesteld. Een teleobjectief brengt de zonneschijf groter in beeld, maar vereist een bijzonder stabiele opstelling. Een statief, afstandsbediening of zelfontspanner en een vooraf bepaald beeldkader verkleinen het risico op gehaaste correcties.

Het filter hoort altijd aan de voorkant van het objectief te zitten, nooit achter de lens of aan een oculair. Zonder geschikt filter mag de camera niet op de zon worden gericht. Een veilig alternatief voor directe observatie is gaatjesprojectie: zonlicht valt daarbij door een kleine opening op een licht oppervlak en alleen het geprojecteerde beeld wordt bekeken.

Of de verduistering daadwerkelijk zichtbaar zal zijn, hangt af van de plaatselijke weersomstandigheden. Météo-France wijst op regionale verschillen in bewolking, zicht en luchtvochtigheid. Het zuiden en de Middellandse Zeekust bieden in augustus statistisch vaak gunstigere omstandigheden, maar een kortetermijnverwachting kan daarvan afwijken. Dunne wolken of tijdelijke opklaringen kunnen het zicht vrijgeven, terwijl dichte bewolking het schouwspel volledig kan verhullen.

Alleen binnen de zone van totaliteit mag de volledig bedekte zon gedurende de korte totaliteit zonder beschermende bril worden bekeken. In Frankrijk blijft de zonneschijf gedeeltelijk zichtbaar. Daarom geldt tijdens het hele verschijnsel: zowel ogen als cameraoptiek hebben een geschikt, stevig bevestigd zonnefilter nodig.