Anders Thomas Jensen en de kunst om aan de selfie te ontsnappen

Parijs – 16.07.2026: Anders Thomas Jensen stelt zijn publiek voor een vriendelijk ongemak. Zijn films vragen om de lach niet te snel voor onschuld te houden. Met “The Last Viking“, die op 15 juli in Frankrijk in première is gegaan, keert de Deense regisseur nu terug met een zwarte komedie waarin familiewonden, een crimineel verleden en popmythen zich op eigenzinnige wijze met elkaar verstrengelen.

Centraal staat Anker, gespeeld door Nikolaj Lie Kaas. Na een lange gevangenisstraf zoekt hij naar een begraven buit. De enige die de plek zou kunnen kennen, is zijn broer Manfred, vertolkt door Mads Mikkelsen. Maar Manfred leeft in een andere werkelijkheid: hij denkt dat hij John Lennon is. De zoektocht naar geld wordt zo een reis door herinnering, rollenspel en de verrassend veerkrachtige band tussen twee broers.

Jensen beweegt zich daarbij in dat Deense filmische universum dat hij al jaren bevolkt met vertrouwde gezichten. Mikkelsen en Lie Kaas stonden al meermaals voor hem voor de camera; “The Last Viking” is hun zesde gezamenlijke werk. Tot de cast behoren verder Sofie Gråbøl, Bodil Jørgensen, Lars Brygmann, Nicolas Bro en Søren Malling. Het is een ensemble dat de groteske toon van de regisseur kent zonder die te laten verworden tot een loutere revue van nummers.

In een gesprek over de film betreurt Jensen het heden als een selfie-cultuur, waarin de camera voortdurend op de eigen persoon is gericht. Die uitspraak beschrijft ook het kleine verzet van zijn cinema. Zijn personages zijn weliswaar excentriek, beschadigd en soms bezeten van uitgesproken avontuurlijke ideeën. Maar ze worden nooit enkel als schelle einzelgängers opgevoerd. Jensen is geïnteresseerd in hoe mensen naar elkaar kijken – en hoe moeilijk het kan zijn om zich los te maken uit het eigen verhaal.

De zwarte komedie, dus humor aan de randen van pijn, geweld of sociale onzekerheid, is bij hem geen koud spel. Juist de ongemakken van het materiaal maken ruimte voor tederheid. Mikkelsen, die internationaal vaak wordt gecast als een man van beheerste dreiging, mag hier zijn elastische komische talent tonen. Lie Kaas biedt daartegenwicht met een personage van wie de hardheid minder een karaktertrek dan een beschermlaag is.

De Duitse titel van de film blijft Engels, maar het uitgangspunt is onmiskenbaar Noord-Europees: een wereld van laconieke zinnen, scheve loyaliteiten en een ernst die zichzelf het volgende moment een been licht. Dat Manfred juist John Lennon wil zijn, is daarbij meer dan een grap. De Beatles-fantasie opent een ruimte waarin identiteit niet vastligt, maar verschijnt als een fragiele improvisatie.

“The Last Viking” zet niet in op de verzorgde gladheid van de hedendaagse cinema. De film is ruw, speels en bewust onvoorspelbaar. Precies daarin schuilt zijn aantrekkingskracht: Jensen draait de camera weg van het zelfportret en naar de anderen – naar hun eigenaardigheden, hun verdriet en de vreemde reddingspogingen die familie soms mogelijk maakt.