Trump hủy bỏ khoản phí 20% dự kiến đối với tàu thuyền tại eo biển Hormuz

Washington – 14.07.2026: Tổng thống Mỹ Donald Trump đã rút lại thông báo yêu cầu mức phí 20% đối với hàng hóa trên các tàu đi qua eo biển Hormuz. Thay vào đó, các thỏa thuận thương mại và đầu tư với các quốc gia ven Vịnh sẽ bù đắp những chi phí mà Washington tuyên bố là cần thiết để bảo vệ hoạt động hàng hải. Trump công bố thay đổi chính sách này sau các cuộc trao đổi với giới lãnh đạo chính trị trong khu vực.

Đường lối mới được công bố một ngày sau thông báo ban đầu. Ngày 13 tháng 7, Trump tuyên bố Mỹ sẽ bảo đảm việc đi qua eo biển có vị trí chiến lược quan trọng này và sẽ yêu cầu một khoản thanh toán dựa trên giá trị của hàng hóa được vận chuyển. Khi đó, vẫn chưa rõ khoản phí như vậy sẽ được thu về mặt pháp lý, kỹ thuật và thực tế như thế nào.

Theo tuyên bố vừa được công bố, sẽ không có khoản phí trực tiếp nào đối với các chủ tàu hoặc chủ sở hữu hàng hóa. Trump đề cập đến các thỏa thuận về thương mại và đầu tư mà nhiều quốc gia vùng Vịnh sẽ thực hiện tại Mỹ. Ban đầu, tổng thống không nêu rõ các quốc gia cụ thể, số tiền, thời hạn hay các hợp đồng có tính ràng buộc pháp lý. Các chi tiết về những nhượng bộ có thể có từ Washington cũng vẫn chưa rõ ràng.

Eo biển Hormuz giữa Iran và Oman là một trong những tuyến đường biển quan trọng nhất đối với các chuyến hàng năng lượng và hàng hóa. Tình hình an ninh tại đây vẫn căng thẳng do xung đột giữa Mỹ và Iran. Các báo cáo về những vụ tấn công nhằm vào tàu thương mại và hoạt động quân sự gần đây đã gây sức ép đáng kể lên hoạt động vận tải biển dân sự. Vì vậy, nhiều hãng tàu và công ty bảo hiểm đang theo dõi tình hình đặc biệt sát sao.

Theo chính phủ Mỹ, lập trường cứng rắn đối với các cảng của Iran vẫn không thay đổi. Song song với thông báo phí ban đầu, Trump đã tuyên bố tái áp đặt việc phong tỏa đối với các tàu có liên hệ với các cảng của Iran. Vì thế, việc từ bỏ yêu cầu 20% không đồng nghĩa với sự hạ nhiệt về cơ bản trong tranh chấp liên quan đến kiểm soát và an ninh của tuyến đường thủy này.

Đối với các quốc gia vùng Vịnh, trọng tâm chuyển từ gánh nặng trực tiếp có thể áp đặt lên giao thông đường biển sang các cuộc đàm phán chính trị và kinh tế với Washington. Một khoản phí dựa trên giá trị hàng hóa có thể tác động mạnh đặc biệt đến các tàu chở dầu, khí đốt và hàng hóa. Đồng thời, khoản phí này sẽ khó dự báo đối với các chuỗi cung ứng quốc tế, bởi eo biển này có ý nghĩa quyết định đối với một phần đáng kể xuất khẩu năng lượng của khu vực và nhập khẩu hàng hóa của các quốc gia vùng Vịnh.

Vẫn chưa rõ liệu các thỏa thuận thương mại và đầu tư được công bố có thực sự thành hiện thực hay không. Cũng chưa xác định được liệu chúng có ảnh hưởng đến an ninh trực tiếp của hoạt động hàng hải thương mại hay không. Dù quyết định này chấm dứt yêu cầu thu phí được công bố trong ngắn hạn, nó vẫn để lại những câu hỏi quan trọng về việc quá cảnh, trách nhiệm quân sự và quan hệ giữa Washington, Tehran và các quốc gia Arab vùng Vịnh.