Wet op hulp bij sterven: Eén zin alleen zet geen procedure in gang

Parijs – 20.07.2026: De bewering dat iemand alleen maar hoeft te zeggen dat hij of zij genoeg heeft van het leven om een procedure voor hulp bij sterven in gang te zetten, is misleidend. De tekst die op 15 juli definitief door het parlement is aangenomen, voorziet niet in een automatisme. Een dergelijke uiting kan aanleiding zijn voor een medisch gesprek en ondersteuning, maar vormt op zichzelf noch een aanspraak noch een beslissing over hulp bij sterven.

Voorwaarde is allereerst een uitdrukkelijk verzoek van de betrokkene aan een behandelend arts. In beginsel moet dit schriftelijk worden ingediend. Als iemand daartoe lichamelijk niet in staat is, is voorzien in een andere vorm van wilsuiting die is aangepast aan de capaciteiten van de persoon. Een aanvraag of bevestiging via een videoconsult is uitgesloten. Daarmee maakt de tekst duidelijk onderscheid tussen een formeel verzoek en een algemene uiting van wanhoop of levensmoeheid.

Daarbij komen vijf voorwaarden die gelijktijdig moeten zijn vervuld. De persoon moet meerderjarig zijn, de Franse nationaliteit bezitten of duurzaam en rechtmatig in Frankrijk wonen. Daarnaast moet sprake zijn van een ernstige en ongeneeslijke ziekte waarbij de levensverwachting in een gevorderd of terminaal stadium is aangetast. Ook zijn aanhoudend lijden in verband met deze ziekte en een vrije en geïnformeerde wil vereist.

Psychisch lijden alleen is volgens de wettekst uitdrukkelijk niet voldoende. De arts moet de medische situatie, mogelijke behandelingen en mogelijkheden voor palliatieve zorg toelichten. Op verzoek moeten betrokkenen en naasten ook toegang krijgen tot psychologische of psychiatrische ondersteuning. De persoon kan het verzoek op elk moment intrekken. Als het oordeelsvermogen op het moment van het verzoek ernstig is aangetast, mag de wilsuiting niet als vrij en geïnformeerd worden erkend.

Over het verzoek wordt niet beslist tijdens alleen het eerste gesprek met de arts. De verantwoordelijke arts moet een multidisciplinair overleg organiseren, waaraan ten minste één andere specialist die niet bij de behandeling betrokken is en een medisch zorgverlener of verpleegkundige deelnemen. De gemotiveerde beslissing moet binnen 15 dagen mondeling en schriftelijk aan de betrokkene worden meegedeeld. Pas na een daaropvolgende bedenktijd van ten minste twee dagen kan deze persoon de wens bevestigen.

De Nationale Vergadering nam de wet op 15 juli 2026 definitief aan met 291 tegen 241 stemmen en 29 onthoudingen. De wet is echter nog niet afgekondigd en dus niet van kracht. Premierminister Sébastien Lecornu had vóór de eindstemming aangekondigd de Constitutionele Raad over afzonderlijke punten te zullen raadplegen. De toetsing door deze raad moet zijn afgerond voordat de wet kan worden gepubliceerd. Het huidige debat verandert dus niets aan het feit dat één enkele mondelinge uiting geen hulp bij sterven in gang zet.